Table of Contents
เจ้าของที่ดินหลายคนที่ค้นหาคำว่า ขายฝาก ที่ดิน กฎหมายใหม่ 2570 ก่อนนำโฉนดไปแลกเงิน มักอยากรู้ว่าในปี 2570 มีกฎหมายขายฝากฉบับใหม่ออกมาแล้วหรือยัง และกฎหมายนี้ช่วยกันไม่ให้เสียที่ดินได้จริงไหม
พ.ร.บ.ขายฝาก คือกฎหมายที่กำหนดหลักเกณฑ์การ “ขายฝาก” ทรัพย์สิน เช่น บ้าน ที่ดิน หรือคอนโดเพื่อแลกเงินทุน โดยผู้ขายยังคงสิทธิไถ่ถอนภายในเวลาที่กำหนด กฎหมายนี้มุ่งคุ้มครองผู้ขายฝากที่เป็นบุคคลธรรมดา และวางกติกาให้ผู้ซื้อฝากต้องปฏิบัติ ให้การทำสัญญาเป็นธรรมและปลอดภัย
ขายฝาก ที่ดิน กฎหมายใหม่ 2570 มีจริงไหม?
จากการตรวจสอบข้อมูลของกรมที่ดิน ณ เดือนตุลาคม 2570 ยังไม่พบว่ามีกฎหมายขายฝากฉบับใหม่ออกมาในปี 2568 หรือ 2570 โดยกฎหมายที่หลายคนเข้าใจว่าเป็น “กฎหมายขายฝากฉบับใหม่” จริง ๆ แล้วคือ พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 เมษายน 2562 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 17 เมษายน 2562
กฎหมายฉบับนี้ยังคงใช้บังคับในปี 2570 ส่วนที่มีการปรับปรุงเพิ่มเติมคือ ระเบียบกรมที่ดินว่าด้วยการวางสินไถ่ ณ สำนักงานที่ดิน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566 ซึ่งช่วยให้ผู้ขายฝากสามารถดำเนินการไถ่ถอนและจดทะเบียนรับที่ดินคืนได้ แม้ผู้ซื้อฝากจะไม่ยอมส่งมอบโฉนดก็ตาม โดยต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
พ.ร.บ.ขายฝาก คืออะไร ?
พ.ร.บ.ขายฝาก หมายถึง พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 กฎหมายฉบับนี้ออกมาเพื่อคุ้มครองผู้ขายฝากที่เป็นบุคคลธรรมดา ให้การทำสัญญาเป็นธรรมและลดการเอาเปรียบ โดยกำหนดให้สัญญาขายฝากต้องจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดิน กำหนดระยะเวลาไถ่ถอนอย่างน้อย 1 ปี และไม่เกิน 10 ปี พร้อมจำกัดดอกเบี้ยหรือค่าตอบแทนสูงสุดไม่เกิน 15% ต่อปี เพื่อป้องกันการสูญเสียสิทธิในที่ดินหรือที่อยู่อาศัยเกินควร
กฎหมายขายฝาก มี 2 ฉบับ ใช้ฉบับไหนกับใคร
กฎหมายขายฝากในไทยมี 2 ชั้น ชั้นแรกคือประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 491-502 ใช้กับการขายฝากทั่วไป ชั้นที่สองคือ พ.ร.บ. ปี 2562 ซึ่งใช้เฉพาะกรณีผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา และทรัพย์เป็นที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย (มาตรา 4 และมาตรา 6) เรื่องใดที่ พ.ร.บ. ไม่ได้เขียนไว้ ให้กลับไปใช้ ป.พ.พ.
สรุป ขายฝาก มาตราสำคัญที่เจ้าของที่ดินควรรู้
ตารางนี้สรุปมาตราสำคัญเป็นภาษาง่าย ไม่ใช่ตัวบทกฎหมาย หากเป็นกรณีซับซ้อน ควรสอบถามสำนักงานที่ดินหรือทนายความ
| ป.พ.พ. มาตรา | สาระสำคัญ |
|---|---|
| 491 | ขายฝาก คือ สัญญาซื้อขายที่กรรมสิทธิ์ตกไปยังผู้ซื้อ โดยตกลงว่าผู้ขายไถ่คืนได้ |
| 492 | ไถ่ภายในกำหนดหรือวางสินไถ่ที่สำนักงานวางทรัพย์ ทรัพย์กลับเป็นของผู้ไถ่ตั้งแต่ชำระหรือวาง |
| 494-495 | อสังหาริมทรัพย์ไถ่ได้ไม่เกิน 10 ปี สังหาริมทรัพย์ไม่เกิน 3 ปี ถ้ากำหนดเกินให้ลดลงมา |
| 496 | ขยายเวลาไถ่ได้ รวมแล้วไม่เกินกำหนดตามมาตรา 494 และควรจดทะเบียนการขยายเวลา |
| 499 | ถ้าสินไถ่สูงกว่าราคาขายฝากจริงเกินร้อยละ 15 ต่อปี ให้ไถ่ได้ที่ราคาจริงบวกร้อยละ 15 ต่อปี |
| 500 | ค่าธรรมเนียมการขายฝากที่ผู้ซื้อออกไป ผู้ไถ่ต้องจ่ายคืนพร้อมสินไถ่ ส่วนค่าธรรมเนียมการไถ่ ผู้ไถ่เป็นผู้จ่าย |
| 502 | ทรัพย์ที่ไถ่กลับมาโดยปลอดภาระที่ผู้ซื้อก่อไว้ |
| พ.ร.บ. 2562 มาตรา | สาระสำคัญ |
|---|---|
| 4, 6 | ใช้กับที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย ที่ผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา ข้อตกลงที่ขัดกฎหมายนี้เป็นโมฆะ |
| 7 | ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ |
| 8 | สัญญาต้องระบุราคาขายฝาก สินไถ่ และวันครบกำหนด สินไถ่คิดเป็นดอกเบี้ยแล้วต้องไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี |
| 10 | กำหนดเวลาไถ่ 1-10 ปี ไถ่ก่อนกำหนดได้ ขยายเวลาแล้วรวมกันไม่เกิน 10 ปี |
| 12-13 | ผู้ขายฝากครอบครอง ใช้ และเก็บดอกผลจากทรัพย์ได้ จนหมดสิทธิไถ่ โดยไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทน |
| 17 | ผู้ซื้อฝากต้องแจ้งเป็นหนังสือทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ 3-6 เดือนก่อนครบกำหนด ถ้าไม่แจ้ง ผู้ขายฝากไถ่ได้อีก 6 เดือน |
| 18 | วางสินไถ่ได้ที่สำนักงานวางทรัพย์ สำนักงานที่ดินจังหวัด หรือสำนักงานที่ดินที่รับจดทะเบียน |
ทรัพย์สินที่สามารถทำสัญญาขายฝากได้
ทรัพย์ที่อยู่ภายใต้ พ.ร.บ. ขายฝาก ปี 2562 แบ่งเป็น 2 กลุ่มตามนิยามในมาตรา 4 ดังนี้
- ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เช่น ที่นา ที่สวน หรือที่ดินเปล่าที่ใช้ทำเกษตร
- ที่อยู่อาศัย เช่น บ้านเดี่ยว ทาวน์โฮม อาคารพาณิชย์ หรือห้องชุดที่ใช้อยู่อาศัย แม้จะใช้ประกอบกิจการด้วยก็ตาม
ทรัพย์ที่ไม่เข้าข่ายที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัยตามกฎหมาย เช่น โกดังหรือโรงงานที่ใช้ประกอบกิจการเพียงอย่างเดียว หรือกรณีผู้ขายฝากเป็นบริษัท สามารถขายฝากได้หากทรัพย์นั้นโอนได้ตามกฎหมาย โดยใช้หลัก ป.พ.พ. ซึ่งไม่กำหนดเวลาไถ่ขั้นต่ำ 1 ปี และไม่มีหน้าที่แจ้งเตือนก่อนครบกำหนดตามมาตรา 17 ของ พ.ร.บ. ปี 2562
หมายเหตุ: การขายฝากต้องมีโฉนดหรือเอกสารสิทธิถูกต้อง และจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดินทุกครั้ง
สิทธิและหน้าที่ของคู่สัญญาในการทำขายฝาก
สิทธิและหน้าที่ของผู้ขายฝาก (เจ้าของทรัพย์เดิม)
- ใช้ประโยชน์จากทรัพย์ได้ตามปกติ เจ้าของทรัพย์ยังคงอยู่อาศัย ทำเกษตร หรือใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินได้เหมือนเดิมตลอดระยะเวลาสัญญา โดยไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ซื้อฝาก (มาตรา 12)
- สิทธิไถ่คืน ผู้ขายฝากไถ่ทรัพย์คืนได้โดยชำระสินไถ่ภายในกำหนด สัญญาต้องกำหนดเวลาไถ่ตั้งแต่ 1–10 ปี แต่ผู้ขายฝากมีสิทธิไถ่ก่อนครบกำหนดได้ โดยคำนวณสินไถ่และค่าเสียโอกาสตามเงื่อนไขกฎหมาย
- สิทธิรับผลประโยชน์ ดอกผลจากทรัพย์เป็นของผู้ขายฝาก หากมีผู้เช่าเพื่อทำเกษตรหรืออยู่อาศัยอยู่แล้วในวันขายฝาก ค่าเช่าเป็นของผู้ขายฝาก ส่วนการให้เช่าเพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าวระหว่างขายฝาก ให้ตกลงเป็นหนังสือว่าใครรับค่าเช่า หากไม่ได้ตกลง ค่าเช่าเป็นของผู้ซื้อฝาก (มาตรา 12–13)
- ผลลัพธ์เมื่อไม่ทำการไถ่ถอน หากพ้นกำหนดไถ่แล้วไม่ไถ่ สิทธิไถ่สิ้นสุด และต้องส่งมอบการครอบครองทรัพย์ให้ผู้ซื้อฝาก (มาตรา 19) แต่ถ้าผู้ซื้อฝากไม่ได้แจ้งเตือนตามมาตรา 17 ผู้ขายฝากยังไถ่ได้อีก 6 เดือน
สิทธิและหน้าที่ของผู้ซื้อฝาก (ผู้รับซื้อฝาก)
- ถือกรรมสิทธิ์ระหว่างสัญญา เป็นเจ้าของตามทะเบียน แต่ไม่ได้ครอบครองหรือเก็บดอกผลจากทรัพย์
- หน้าที่คืนทรัพย์เมื่อมีการไถ่ถอน ต้องคืนทรัพย์ให้ผู้ขายฝากทันที เมื่อมีการไถ่ถอนครบถ้วนภายในกำหนด
- ห้ามก่อภาระเหนือทรัพย์ ผู้ซื้อฝากต้องไม่ก่อภาระที่กระทบสิทธิผู้ขายฝาก (มาตรา 16) และถ้าโอนทรัพย์ต่อ ผู้ขายฝากยังไถ่กับผู้รับโอนได้ (มาตรา 15)
เงื่อนไขสำคัญ ที่ผู้ขายฝากควรรู้ก่อนเริ่มทำธุรกรรม
1.สัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร
ต้องทำต่อหน้าเจ้าพนักงานที่ดินและลงนามทั้งสองฝ่าย ถ้าไม่ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน การขายฝากเป็นโมฆะ (มาตรา 7)
2.ระยะเวลาไถ่ถอน
ขั้นต่ำ 1 ปี และสูงสุด 10 ปี สำหรับที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย ถ้าสัญญาเขียนต่ำกว่า 1 ปีหรือเกิน 10 ปี กฎหมายให้ถือเป็น 1 ปีหรือ 10 ปี
3.ดอกเบี้ยหรือผลตอบแทน
รวมค่าตอบแทนทั้งหมดต้อง ไม่เกิน 15% ต่อปี (1.25% ต่อเดือน)
4.การต่อสัญญา
ขยายเวลาไถ่ได้โดยไม่ต้องทำสัญญาขายฝากใหม่ ใช้หนังสือขยายเวลาที่ผู้ซื้อฝากลงชื่อ และควรจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน เวลารวมทั้งหมดต้องไม่เกิน 10 ปี (มาตรา 10 และ ป.พ.พ. มาตรา 496)
ตัวอย่างการคำนวณดอกเบี้ย สูงสุดตาม พ.ร.บ.ขายฝาก (ไม่เกิน 15% ต่อปี) เป็นตัวอย่างเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่ข้อเสนอวงเงินหรืออัตราจริง
เงินต้น 1,000,000 บาท × 15% = ดอกเบี้ยสูงสุด 150,000 บาท/ปี เฉลี่ยต่อเดือน 150,000 ÷ 12 = 12,500 บาท/เดือน
ดังนั้นหากทำสัญญาขายฝาก 1 ปี เงินต้น 1 ล้านบาท ดอกเบี้ยหรือค่าตอบแทนที่ผู้รับซื้อฝากสามารถเรียกเก็บได้สูงสุดคือ 150,000 บาท ตามกฎหมาย
5.ค่าธรรมเนียม ขายฝาก ใครเป็นคนจ่าย
ตาม ป.พ.พ. มาตรา 500 ค่าธรรมเนียมการขายฝากที่ผู้ซื้อออกไปก่อน ผู้ไถ่ต้องจ่ายคืนพร้อมสินไถ่ ส่วนค่าธรรมเนียมตอนไถ่ ผู้ไถ่เป็นผู้จ่าย คู่สัญญาอาจตกลงเป็นอย่างอื่นได้ จึงควรเขียนให้ชัดในสัญญา ดูอัตราได้ที่ ค่าธรรมเนียมและภาษีขายฝาก
ผู้ขายฝากวางสินไถ่ที่สำนักงานที่ดิน ตามกฎหมายขายฝาก พ.ร.บ. 2562
ผู้ซื้อฝากไม่ยอมรับเงินไถ่ ทำอย่างไรตามกฎหมาย?
ผู้ขายฝากวางสินไถ่ได้ที่สำนักงานวางทรัพย์ สำนักงานที่ดินจังหวัด หรือสำนักงานที่ดินที่รับจดทะเบียนการขายฝาก (มาตรา 18) เมื่อวางแล้ว ทรัพย์กลับเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ขายฝากตั้งแต่เวลาที่วาง และเจ้าพนักงานจะแจ้งผู้ซื้อฝากเอง
ถ้าไถ่ไม่ได้ด้วยเหตุที่ไม่ใช่ความผิดของผู้ขายฝาก ยังวางสินไถ่ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันครบกำหนดหรือวันที่เหตุนั้นหมดไป และถ้าผู้ซื้อฝากไม่นำโฉนดมาภายใน 30 วันหลังได้รับแจ้ง เจ้าพนักงานออกใบแทนโฉนดให้ได้ตามระเบียบปี 2566 ดูขั้นตอนที่ ขั้นตอนไถ่ถอนขายฝาก
ข้อควรระวัง: อย่ารอถึงวันสุดท้าย ควรเตรียมเงินและตรวจวันครบกำหนดล่วงหน้า เพราะถ้าพ้นกำหนดโดยไม่ได้ไถ่หรือวางทรัพย์ อาจเสียทรัพย์ไปถาวร
ขายฝากที่ดินตามกฎหมายขายฝาก 2570 กับ ขายฝาก-จำนอง.com
ขายฝาก-จำนอง.com จดทะเบียนทุกสัญญาที่สำนักงานที่ดิน คิดดอกเบี้ยขายฝากไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปีตามกฎหมาย และอธิบายวันครบกำหนดกับสินไถ่ให้ชัดก่อนเซ็นสัญญา
หากคุณกำลังมองหาทางเลือกในการใช้ทรัพย์สินเป็นเงินทุนผ่านการขายฝากหรือจำนอง การทำความเข้าใจรายละเอียดของ พ.ร.บ.ขายฝากคือก้าวแรกที่สำคัญ แต่การวางแผนอย่างรอบคอบและมีผู้เชี่ยวชาญช่วยแนะนำจะช่วยลดความเสี่ยงได้มากขึ้น สำหรับเจ้าของที่ดินหรือบ้านที่ต้องการคำปรึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับขั้นตอนขายฝาก–จำนอง ทีมงานของเราพร้อมให้คำแนะนำและวางแผนการเงินอย่างปลอดภัย ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อให้คุณตัดสินใจได้อย่างมั่นใจ
ติดต่อทีมงานผู้เชี่ยวชาญของเราได้ที่… โทร : 061-895-4469 Line OA : (@kaifakcoachtae)
ข้อมูลอ้างอิง
- ส่วนที่ 1 ขายฝาก (มาตรา 491-502) ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ สถาบันนิติธรรมาลัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode/075
- พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 กรมที่ดิน. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.dol.go.th/knowledge-land-department/law/act/act-822003863740715008/
- หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของผู้ขายฝากและผู้ซื้อฝาก (มาตรา 12-19) สถาบันนิติธรรมาลัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.drthawip.com/landlaw/023
- หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท 0515.1/ว 10249 เรื่อง ระเบียบกรมที่ดิน ว่าด้วยการวางทรัพย์อันเป็นสินไถ่ ณ สำนักงานที่ดิน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.dol.go.th/registry/กฎหมาย-ระเบียบ/หนังสือเวียน/cate-1771408012/about-us-1775623151/
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกฎหมายขายฝาก (FAQs)
Q: พ.ร.บ.ขายฝาก ปี 2562 เริ่มมีผลวันไหน?
A: พ.ร.บ. ฉบับนี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 เมษายน 2562 และใช้บังคับตั้งแต่วันถัดไป คือ 17 เมษายน 2562 ยกเว้นเรื่องการวางสินไถ่ที่สำนักงานที่ดิน ซึ่งใช้บังคับเมื่อพ้น 180 วันนับแต่วันประกาศ
Q: ถ้าผู้ซื้อฝากไม่ส่งหนังสือแจ้งเตือนก่อนครบกำหนด จะเป็นอย่างไร?
A: ผู้ขายฝากได้เวลาไถ่เพิ่มอีก 6 เดือนนับแต่วันครบกำหนดในสัญญา โดยจ่ายสินไถ่ตามจำนวนเดิมในสัญญา สิทธินี้มาจากมาตรา 17 ของ พ.ร.บ. ขายฝาก ปี 2562 และใช้กับที่ดินเกษตรหรือที่อยู่อาศัยที่ผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา
Q: ขายฝากในนามบริษัท ใช้กฎหมายฉบับไหน?
A: ถ้าผู้ขายฝากเป็นนิติบุคคล หรือทรัพย์ไม่ใช่ที่ดินเกษตรหรือที่อยู่อาศัย จะใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491-502 แทน กำหนดเวลาไถ่อสังหาริมทรัพย์ยังไม่เกิน 10 ปี และสินไถ่ยังถูกจำกัดที่ร้อยละ 15 ต่อปีตามมาตรา 499 แต่ไม่มีขั้นต่ำ 1 ปีและไม่มีหน้าที่แจ้งเตือนก่อนครบกำหนด
Q&A: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ “พ.ร.บ.ขายฝาก”
พ.ร.บ.ขายฝาก คืออะไร และบังคับใช้เมื่อใด ?
คือพระราชบัญญัติว่าด้วยการคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน 2562 เพื่อคุ้มครองผู้ขายฝากไม่ให้ถูกเอาเปรียบ
ทรัพย์ประเภทใดบ้างที่ พ.ร.บ.ขายฝาก คุ้มครอง ?
อสังหาริมทรัพย์ทุกชนิดที่มีเอกสารสิทธิ์ เช่น
– ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
– บ้าน อาคารพาณิชย์
– ห้องชุดหรือคอนโดมิเนียม
พ.ร.บ.ขายฝาก กำหนดกำหนดระยะเวลาไถ่ถอนเท่าไร ?
ไม่น้อยกว่า 1 ปี และไม่เกิน 10 ปี นับจากวันที่ทำสัญญา หากครบกำหนดโดยไม่ไถ่ถอน กรรมสิทธิ์จะตกเป็นของผู้ซื้อฝากทันที
ระหว่างสัญญา ผู้ขายฝากยังใช้ประโยชน์จากทรัพย์ได้หรือไม่ ?
สามารถใช้ประโยชน์จากรัพย์ได้เหมือนเดิม
ดอกเบี้ยหรือผลตอบแทนสูงสุดคิดได้ไม่เกินเท่าไร ?
รวมค่าตอบแทนทั้งหมด ไม่เกิน 15% ต่อปี หรือเฉลี่ยเดือนละประมาณ 1.25% เพื่อควบคุมไม่ให้เรียกเก็บเกินสมควร
หากไม่ไถ่ถอนภายในกำหนดจะเกิดอะไรขึ้น ?
สิทธิไถ่ถอนสิ้นสุดลง และกรรมสิทธิ์ในทรัพย์จะตกเป็นของผู้ซื้อฝากทันทีโดยสมบูรณ์ตามกฎหมาย
สามารถยกเลิกสัญญาก่อนครบกำหนดได้หรือไม่ ?
สามารถทำได้ หากทั้งสองฝ่ายยินยอมและต้องไปจดทะเบียนยกเลิกสัญญาที่สำนักงานที่ดิน



