Table of Contents
ครุฑแดง คือ โฉนดที่ดิน น.ส.4 ของกรมที่ดิน เป็นเอกสารเดียวที่ให้กรรมสิทธิ์เต็มรูปแบบ จึงขายฝากและจำนองกับบริษัทเอกชนได้ง่ายที่สุด ครุฑเขียวมี 2 แบบ คือ น.ส.3 ก. ของกรมที่ดินที่ขายฝาก-จำนองได้ และโฉนดเพื่อการเกษตรของ ส.ป.ก. ที่ทำกับเอกชนไม่ได้
ครุฑดำ (น.ส.3, น.ส.3 ข.) จดทะเบียนได้ตามกฎหมาย แต่แนวเขตไม่แน่นอน เอกชนหลายแห่งจึงไม่รับหรือให้วงเงินต่ำ ส่วนครุฑน้ำเงิน (ส.ป.ก. 4-01) ขายฝากหรือจำนองกับเอกชนไม่ได้เพราะกฎหมายห้ามโอนสิทธิ แต่ยังใช้เป็นหลักประกันกับ ธ.ก.ส. สหกรณ์ หรือกองทุนตามระเบียบได้
เจ้าของที่ดินหลายคนรู้แค่ว่าโฉนดครุฑแดงคือเอกสารที่ดีที่สุด แต่เมื่อเปิดลิ้นชักเจอเอกสารที่มีครุฑสีเขียว สีดำ หรือสีน้ำเงิน ก็เริ่มไม่แน่ใจว่าจะใช้หาเงินก้อนได้หรือไม่ บางคนค้นหาคำว่า จำนำโฉนดที่ดิน เพราะคิดว่าแค่ส่งเอกสารให้ผู้ให้กู้ถือไว้ก็พอ ซึ่งในทางกฎหมาย ที่ดินใช้วิธี “จำนอง” หรือ “ขายฝาก” ที่ต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน ไม่ใช่การจำนำแบบสิ่งของ
สีครุฑบนโฉนด บอกอะไรได้บ้าง โฉนดที่ดินและเอกสารสิทธิที่ดินเป็นเอกสารสำคัญที่ยืนยันสิทธิ์ในที่ดินของเรา ซึ่งนอกจากจะมีข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับที่ดินแล้ว บนโฉนดยังมี สีของครุฑ ที่แสดงถึงระดับสิทธิ์ของที่ดินนั้น ๆ ด้วย สีของครุฑบ่งบอกถึงประเภทโฉนดและข้อจำกัดหรือความสามารถในการทำธุรกรรมทางการเงินหรือการโอนกรรมสิทธิ์ เรามาดูรายละเอียดกันว่าแต่ละสีบอกอะไรเราได้บ้าง และแบบไหนขายฝากหรือจำนองกับบริษัทเอกชนได้
โฉนดครุฑแดง คืออะไร?
โฉนดครุฑแดง คือ โฉนดที่ดินแบบ น.ส.4 ที่กรมที่ดินออกตามประมวลกฎหมายที่ดิน เป็นหนังสือแสดง “กรรมสิทธิ์” ในที่ดิน ไม่ใช่แค่สิทธิครอบครองหรือสิทธิทำกิน ฉบับที่ออกในปัจจุบันคือแบบ น.ส.4จ. ซึ่งมีรูปแผนที่และตำแหน่งแปลงในระวางของกรมที่ดิน
เมื่อมีคนถามว่าครุฑแดง คืออะไร ให้จำง่าย ๆ ว่าเป็นเอกสารที่เจ้าของมีสิทธิเต็มรูปแบบ สามารถซื้อขาย โอน ให้ จำนอง และขายฝากได้ตามกฎหมาย จึงเป็นเอกสารที่ธนาคารและบริษัทเอกชนส่วนใหญ่รับเป็นหลักประกัน
สีครุฑบนโฉนดมีกี่สี แบบไหนขายฝาก-จำนองกับบริษัทเอกชนได้?
สีครุฑที่พบบ่อยมี 4 สี ได้แก่ แดง เขียว ดำ และน้ำเงิน โดยครุฑเขียวมี 2 เอกสารที่ต่างกันมาก คือ น.ส.3 ก. ของกรมที่ดิน และโฉนดเพื่อการเกษตรของ ส.ป.ก.
| สีครุฑ | เอกสาร | หน่วยงานที่ออก | สิทธิที่ได้ | ขายฝาก / จำนองกับบริษัทเอกชน |
|---|---|---|---|---|
| แดง | โฉนดที่ดิน (น.ส.4 / น.ส.4จ.) | กรมที่ดิน | กรรมสิทธิ์ | ได้ ต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน |
| เขียว | หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) | กรมที่ดิน | สิทธิครอบครอง | ได้ตามกฎหมาย วงเงินและเงื่อนไขขึ้นอยู่กับผู้รับซื้อฝากหรือผู้รับจำนอง |
| เขียว | โฉนดเพื่อการเกษตร | ส.ป.ก. | สิทธิในเขตปฏิรูปที่ดิน ใช้เพื่อเกษตรกรรมเท่านั้น | ไม่ได้ ใช้เป็นหลักประกันได้กับ ธ.ก.ส. สหกรณ์ หรือกองทุนตามระเบียบ |
| ดำ | หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 / น.ส.3 ข.) | กรมที่ดิน | สิทธิครอบครอง | จดทะเบียนได้ตามกฎหมาย แต่เอกชนหลายแห่งไม่รับหรือรับแบบจำกัด |
| น้ำเงิน | หนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ (ส.ป.ก. 4-01) | ส.ป.ก. | สิทธิทำกิน ไม่ใช่กรรมสิทธิ์ | ไม่ได้ ใช้เป็นหลักประกันได้กับ ธ.ก.ส. สหกรณ์ หรือกองทุนตามระเบียบ |
ครุฑสีแดง (โฉนดที่ดิน น.ส.4)
- เป็นประเภทโฉนดที่ดินที่มีสิทธิ์สมบูรณ์ที่สุด
- เจ้าของสามารถ โอนกรรมสิทธิ์ ซื้อขาย จำนอง ขายฝาก ได้ โดยจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน โดยไม่ต้องขออนุญาตจากหน่วยงานรัฐอื่นก่อน
- นอกจากนี้ โฉนดนี้ยังใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันเงินกู้ได้ง่าย เช่น กับธนาคารหรือสถาบันการเงินต่าง ๆ และบริษัทเอกชน
- การซื้อขายที่ดินประเภทนี้ยังสามารถดำเนินการได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากไม่ต้องผ่านขั้นตอนการตรวจสอบจากหน่วยงานรัฐเพิ่มเติม
ครุฑสีเขียว แบบที่ 1 (หนังสือรับรองการทำประโยชน์ น.ส.3 ก.)
- เป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่มีความใกล้เคียงกับโฉนดที่ดิน
- ออกโดยกรมที่ดิน มีการรังวัดและชี้ตำแหน่งในระวางรูปถ่ายทางอากาศ แนวเขตจึงค่อนข้างชัดเจน
- เจ้าของมี สิทธิครอบครอง ไม่ใช่กรรมสิทธิ์ แต่ซื้อขาย จำนอง และขายฝากได้ โดยจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินโดยไม่ต้องประกาศ 30 วัน
- ที่ดินประเภทนี้ยังถือว่าเป็นที่ดินที่สามารถถือครองได้อย่างมั่นคง แต่มีข้อจำกัดเล็กน้อยเมื่อเทียบกับโฉนดที่ดิน (น.ส.4)
ครุฑสีเขียว แบบที่ 2 (โฉนดเพื่อการเกษตร ของ ส.ป.ก.)
โฉนดเพื่อการเกษตร คือ เอกสารที่ ส.ป.ก. ออกแทน ส.ป.ก. 4-01 เริ่มมอบให้เกษตรกรเมื่อเดือนมกราคม 2567 ใช้ตราครุฑสีเขียว ไม่ใช่ครุฑแดง เพื่อแสดงว่าใช้ได้เฉพาะการเกษตรเท่านั้น
แม้ชื่อจะมีคำว่า “โฉนด” แต่ที่ดินยังอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน การเปลี่ยนมือทำได้ตามระเบียบ ส.ป.ก. เท่านั้น จึงขายฝากหรือจำนองกับบริษัทเอกชนไม่ได้
วิธีแยกครุฑเขียว 2 แบบ: ดูหน่วยงานที่ออกบนเอกสาร ส.ป.ก. คือโฉนดเพื่อการเกษตร กรมที่ดินคือ น.ส.3 ก.
ครุฑสีดำ (หนังสือรับรองการทำประโยชน์ น.ส.3 และ น.ส.3 ข.)
- เป็นที่ดินประเภทที่ยังไม่ใช่โฉนดสมบูรณ์
- การจดทะเบียนซื้อขาย เช่า หรือจำนองที่ดิน น.ส.3 ต้อง ประกาศล่วงหน้า 30 วัน ก่อน จึงใช้เวลานานกว่าโฉนด [ตรวจสอบ: ขั้นตอนประกาศสำหรับ น.ส.3 ข. และกรณีขายฝาก กับสำนักงานที่ดิน]
- เจ้าของที่ดินยังถือสิทธิ์ในการทำประโยชน์บนที่ดินได้ แต่จะมีข้อจำกัดมากกว่าโฉนดที่ดิน
- การใช้ที่ดินประเภทนี้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันกับธนาคารอาจทำได้ยากกว่าประเภทครุฑแดงและครุฑเขียว เนื่องจากสิทธิ์ยังไม่สมบูรณ์ และแนวเขตไม่แน่นอน
ครุฑน้ำเงิน (บนเอกสาร ส.ป.ก. 4-01)
- แสดงสิทธิ์ในการใช้ที่ดินเพื่อการเกษตรกรรมโดยเฉพาะ ซึ่งรัฐจัดสรรให้เกษตรกรภายใต้โครงการปฏิรูปที่ดิน
- ไม่สามารถซื้อขายหรือโอนสิทธิให้ผู้อื่นได้ เว้นแต่ตกทอดทางมรดกแก่ทายาทโดยธรรม หรือโอนให้สถาบันเกษตรกรหรือ ส.ป.ก. ตามมาตรา 39 แห่ง พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518
- ใช้เป็นหลักประกันสินเชื่อได้กับ ธ.ก.ส. สหกรณ์การเกษตร หรือกองทุนตามระเบียบที่กำหนด แต่ขายฝากหรือจำนองกับบริษัทเอกชนและนายทุนไม่ได้
- ที่ดิน ส.ป.ก. ใช้เพื่อการเกษตรเท่านั้น ไม่สามารถใช้เพื่อการพาณิชย์หรือพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ เช่น การสร้างโครงการต่างๆ นอกเหนือจากเกษตรกรรม
- หากไม่สามารถใช้ที่ดินในการเกษตรได้ ต้องคืนที่ดินให้สำนักงาน ส.ป.ก. เพื่อจัดสรรให้เกษตรกรรายอื่น
ที่ดิน ส.ป.ก. ใช้ค้ำประกันเงินกู้ได้ไหม กู้ที่ไหนได้บ้าง?
ได้ แต่เฉพาะกับหน่วยงานที่ระเบียบกำหนด ไม่ใช่บริษัทเอกชน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระบุเมื่อเมษายน 2567 ว่า เอกสารสิทธิจากการปฏิรูปที่ดินทุกประเภท รวมถึงโฉนดเพื่อการเกษตร ใช้เป็นหลักประกันกับ ธ.ก.ส. ได้ วงเงินสูงสุดไม่เกินร้อยละ 80 ของราคาประเมินที่ดิน
| แหล่งสินเชื่อ | ใช้ที่ดิน ส.ป.ก. เป็นหลักประกันได้ไหม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ธ.ก.ส. | ได้ ตามเงื่อนไขของธนาคาร | สำหรับเกษตรกรที่เป็นลูกค้า และใช้เงินตามวัตถุประสงค์ที่ธนาคารกำหนด |
| สหกรณ์การเกษตร / สถาบันเกษตรกร | ได้ ตามระเบียบของแต่ละแห่ง | วงเงิน ดอกเบี้ย และผู้ค้ำประกันแตกต่างกัน |
| บริษัทเอกชน / นายทุน | ไม่ได้ | ขัดกับข้อห้ามโอนสิทธิตามกฎหมาย |
เงื่อนไขอาจเปลี่ยนตามระเบียบใหม่ ควรสอบถาม ธ.ก.ส. หรือ ส.ป.ก. จังหวัดก่อนยื่นกู้ หากมีที่ดินเกษตรเป็นโฉนดของกรมที่ดิน อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ขายฝากที่ดินเกษตร ทำได้ไหม
เจ้าของที่ดินตรวจสีครุฑบนเอกสารสิทธิ ครุฑแดง ครุฑเขียว ก่อนขายฝากหรือจำนอง
ทำไมเอกสารบางสีขายฝาก-จำนองกับบริษัทเอกชนไม่ได้?
เหตุผลหลักคือ เอกสารนั้นโอนสิทธิให้เอกชนไม่ได้ หรือจดทะเบียนกับเอกชนไม่ได้
1. ขายฝากคือการขายที่ต้องโอนสิทธิได้
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491 ขายฝากคือสัญญาซื้อขายที่กรรมสิทธิ์ตกไปยังผู้ซื้อ โดยผู้ขายมีสิทธิไถ่ถอนที่ดินคืนภายในเวลาที่ตกลง ซึ่งสำหรับอสังหาริมทรัพย์ไม่เกิน 10 ปี และขยายเวลาได้ เอกสารที่ห้ามโอนสิทธิ เช่น ส.ป.ก. 4-01 จึงขายฝากไม่ได้ตั้งแต่ต้น
2. จำนองต้องจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่
การจำนองต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 714 เอกสารของ ส.ป.ก. จึงจดทะเบียนจำนองกับบริษัทเอกชนแบบโฉนดไม่ได้
ข้อควรระวังในการใช้โฉนดที่ดินแต่ละประเภท
- ครุฑสีแดง แม้จะเป็นโฉนดที่ดินที่มีสิทธิ์สมบูรณ์ที่สุด แต่ต้องตรวจสอบว่าไม่มีข้อผูกพันหรือหนี้สินใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับที่ดิน เช่น การจำนองหรือขายฝาก หากมีข้อผูกพัน ควรตรวจสอบให้ละเอียดก่อนทำการโอนกรรมสิทธิ์หรือซื้อขาย
ข้อควรระวัง: หากมีผู้เสนอรับขายฝากหรือรับจำนองเอกสารครุฑน้ำเงิน หรือโฉนดเพื่อการเกษตร แบบเซ็นสัญญากันเองนอกสำนักงานที่ดิน ควรปฏิเสธ เพราะสัญญาอาจใช้บังคับไม่ได้ และคุณอาจถูกเพิกถอนสิทธิทำกิน
มีครุฑเขียวหรือครุฑดำ อยากเปลี่ยนเป็นครุฑแดงต้องทำอย่างไร?
เจ้าของ น.ส.3 น.ส.3 ก. หรือ น.ส.3 ข. ยื่นขอออกโฉนดเฉพาะรายที่สำนักงานที่ดินได้ โดยยื่นคำขอพร้อมเอกสารฉบับเดิม รอช่างรังวัดและแจ้งที่ดินข้างเคียง แล้วประกาศ 30 วันก่อนออกโฉนด
อ่านความต่างของ น.ส.3 กับโฉนดแบบละเอียดได้ที่ โฉนด กับ น.ส.3 ต่างกันอย่างไร ใช้ขายฝาก-จำนองได้ไหม
การตรวจสอบสิทธิ์ในโฉนดที่ดิน
สีครุฑบนโฉนด บอกอะไรได้บ้าง การถือครองที่ดินไม่ว่าจะเป็นประเภทไหน ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าเอกสารและสิทธิ์ในการครอบครองเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย การตรวจสอบรายละเอียดของโฉนดที่ดินสามารถทำได้ที่สำนักงานที่ดินในท้องที่นั้น ๆ เพื่อป้องกันปัญหาหรือข้อพิพาทในภายหลัง นอกจากนี้ หากคุณต้องการนำที่ดินมาใช้ในการทำธุรกรรม เช่น จำนองหรือขายฝาก การมีข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับสิทธิ์และประเภทของโฉนดจะช่วยให้การทำธุรกรรมเป็นไปอย่างราบรื่น
ขายฝาก จำนอง โฉนดครุฑแดง กับ ขายฝาก-จำนอง.com จดทะเบียนที่กรมที่ดิน
หากคุณมีโฉนดครุฑแดง หรือ น.ส.3 ก. ที่แนวเขตชัดเจน และต้องการเงินก้อน ขายฝาก-จำนอง.com ให้บริการขายฝากและจำนองที่ดิน บ้าน และคอนโด ทุกสัญญาจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินอย่างถูกต้อง และคิดดอกเบี้ยขายฝากไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด
ทีมงานช่วยตรวจเอกสาร ประเมินวงเงินเบื้องต้น และอธิบายเงื่อนไขก่อนเซ็นสัญญา โดยไม่รับปากวงเงินหรือการอนุมัติล่วงหน้า
ติดต่อประเมินวงเงิน:
โทร : 061-895-4469
Line OA : https://lin.ee/5k9QSYx
(@kaifakcoachtae)
Website : ขายฝาก-จำนอง.com
ข้อมูลอ้างอิง
- ให้ความรู้ เรื่องสีตราครุฑ จะซื้อขายที่ดิน ต้องรู้นะจ๊ะ (สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จังหวัดบึงกาฬ กรมประชาสัมพันธ์). สืบค้นเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 จาก https://radiobuengkan.prd.go.th/th/content/category/detail/id/9/iid/156373
- การขอออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์เฉพาะราย (กรมที่ดิน). สืบค้นเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 จาก https://www.dol.go.th/knowledge-land-department/land-title-issuance/individual-land-title-request/
- โฉนดเพื่อการเกษตร คืออะไร วิธีลงทะเบียน “โฉนดครุฑเขียว” สำหรับเกษตกร (Spring News). สืบค้นเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 จาก https://www.springnews.co.th/news/hot-issue/846901
- ก.เกษตรฯ จับมือ ธ.ก.ส. เพิ่มมูลค่าโฉนดเพื่อการเกษตร ใช้เป็นหลักประกันสินเชื่อ (ไทยรัฐ). สืบค้นเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 จาก https://www.thairath.co.th/agriculture/agricultural-policy/2777291
- น.ส.3 ก.: หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (ThaiLawOnline). สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.thailawonline.com/th/glossary/nor-sor-3-gor/
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโฉนดครุฑแดงและสีครุฑ (FAQs)
Q: ครุฑน้ำเงินกับโฉนดเพื่อการเกษตรต่างกันอย่างไร?
A: ทั้งสองแบบเป็นเอกสารของ ส.ป.ก. และอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดินเหมือนกัน ครุฑน้ำเงินคือ ส.ป.ก. 4-01 ที่เป็นหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ ส่วนโฉนดเพื่อการเกษตรเป็นครุฑเขียวที่ ส.ป.ก. ออกแทน ส.ป.ก. 4-01 ทั้งสองแบบใช้เป็นหลักประกันกับ ธ.ก.ส. หรือหน่วยงานตามระเบียบได้ แต่ขายฝากหรือจำนองกับบริษัทเอกชนไม่ได้
Q: น.ส.3 ก. ครุฑเขียว ขายฝากได้วงเงินเท่าโฉนดครุฑแดงไหม?
A: ไม่เสมอไป โดยทั่วไปผู้รับซื้อฝากจะพิจารณาจากราคาประเมิน ทำเล ทางเข้าออก และความชัดเจนของแนวเขต น.ส.3 ก. มีตำแหน่งในระวางรูปถ่ายทางอากาศ จึงประเมินได้ง่ายกว่าครุฑดำ แต่บางรายอาจให้วงเงินต่ำกว่าโฉนดครุฑแดงที่อยู่ในทำเลเดียวกัน
Q: ตรวจสอบได้อย่างไรว่าโฉนดครุฑแดงติดจำนองหรือขายฝากอยู่?
A: ให้ดูหน้าสารบัญจดทะเบียนด้านหลังโฉนดว่ามีรายการจำนองหรือขายฝากที่ยังไม่ไถ่ถอนหรือไม่ หากต้องการข้อมูลล่าสุด ควรขอตรวจสอบที่สำนักงานที่ดินที่ที่ดินตั้งอยู่ เพื่อยืนยันว่าเป็นโฉนดฉบับจริงและข้อมูลเป็นปัจจุบัน



