ทำไมต้องเข้าใจค่าจดจำนองก่อนซื้อ-ขายอสังหาริมทรัพย์
หนึ่งในค่าใช้จ่ายสำคัญที่หลายคนมองข้ามตอนซื้อบ้าน คอนโด หรือที่ดิน คือ ค่าจดจำนอง ที่ต้องชำระให้กรมที่ดินในวันโอนกรรมสิทธิ์ ค่าใช้จ่ายส่วนนี้อาจสูงถึงหลักหมื่นถึงหลักแสนบาท หากไม่เตรียมล่วงหน้า อาจเสียโอกาสในการทำสัญญาหรือต้องรีบหาเงินก้อนเพิ่มเติม
ในปี 2569 รัฐบาลมีมาตรการพิเศษ ลดค่าจดจำนองเหลือเพียง 0.01% สำหรับบ้านราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท ซึ่งช่วยประหยัดเงินได้หลักหมื่นถึงหลักแสน บทความนี้จะอธิบาย ค่าธรรมเนียมจดจำนอง อย่างละเอียด ตั้งแต่ความหมาย อัตราปกติ มาตรการรัฐ ตัวอย่างคำนวณ และเงื่อนไขที่ต้องรู้ก่อนทำสัญญา
ค่าจดจำนองคืออะไร
ค่าจดจำนอง หมายถึง ค่าธรรมเนียมที่เจ้าของทรัพย์สิน (ผู้จำนอง) ต้องชำระให้กรมที่ดินเมื่อทำการ “จดทะเบียนจำนอง” ทรัพย์สินของตนเป็นหลักประกันการชำระหนี้ต่อธนาคาร สถาบันการเงิน หรือผู้รับจำนองอื่น ๆ
การจดจำนองเป็นข้อตกลงทางกฎหมายที่ให้ผู้รับจำนองมีสิทธิ์ยึดทรัพย์ของผู้จำนอง หากผู้จำนองไม่สามารถชำระหนี้ตามที่กำหนดในสัญญาเงินกู้ การจดจำนองต้องดำเนินการ ณ สำนักงานที่ดินที่ทรัพย์สินตั้งอยู่จึงจะมีผลทางกฎหมายอย่างสมบูรณ์
อัตราค่าจดจำนองตามกฎหมายปกติ
ค่าจดจำนองอัตราปกติ อยู่ที่ 1% ของวงเงินจำนอง สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาทต่อทรัพย์สิน
ในกรณีของห้องชุด (คอนโด) ค่าจดจำนองอาจสูงกว่า 200,000 บาท โดยคิดตามจำนวนเงินที่จำนองจริง
ตัวอย่างการคำนวณ:
- จำนองบ้านวงเงิน 3,000,000 บาท → ค่าจดจำนอง = 3,000,000 × 1% = 30,000 บาท
- จำนองที่ดินวงเงิน 10,000,000 บาท → ค่าจดจำนอง = 10,000,000 × 1% = 100,000 บาท
- จำนองบ้านพร้อมที่ดินวงเงิน 25,000,000 บาท → ค่าจดจำนอง = ปกติ 250,000 บาท แต่จ่ายเพียง 200,000 บาท (เพดานสูงสุด)
มาตรการลดค่าจดจำนอง 0.01% ปี 2569
ในปี 2569 รัฐบาลออกมาตรการกระตุ้นภาคอสังหาริมทรัพย์ครั้งสำคัญ โดยมีรายละเอียดดังนี้
สาระสำคัญของมาตรการ
ครม.ได้มีมติเมื่อวันที่ 8 เมษายน 2568 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2568 ลดค่าจดทะเบียนการโอนอสังหาริมทรัพย์และค่าจดทะเบียนการจำนองอสังหาริมทรัพย์ลงเหลือร้อยละ 0.01 สำหรับบ้านเดี่ยว บ้านแฝด บ้านแถว หรืออาคารพาณิชย์ หรือที่ดินพร้อมอาคารดังกล่าว ซึ่งมีราคาซื้อขายและราคาประเมินทุนทรัพย์ไม่เกิน 7 ล้านบาท และวงเงินจำนองไม่เกิน 7 ล้านบาท
โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ถึงวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2569
เงื่อนไขการใช้สิทธิ์
- ประเภททรัพย์สิน: บ้านเดี่ยว บ้านแฝด บ้านแถว (ทาวน์เฮาส์) อาคารพาณิชย์ ที่ดินพร้อมอาคารดังกล่าว และห้องชุดในอาคารชุด
- ครอบคลุมทั้ง: บ้านมือ 1 (สร้างใหม่) และบ้านมือ 2 (มือสอง)
- ราคา: ราคาซื้อขาย ราคาประเมินทุนทรัพย์ และวงเงินจำนอง ต้องไม่เกิน 7 ล้านบาท ต่อสัญญา
- ผู้ซื้อ: ต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย
- เงื่อนไขสำคัญ: ต้องดำเนินการ โอนกรรมสิทธิ์และจดจำนองภายในวันเดียวกัน
- ระยะเวลา: 22 เมษายน 2568 – 30 มิถุนายน 2569
ข้อยกเว้น: มาตรการนี้ไม่ครอบคลุมการซื้อขายที่ดินเปล่า (ไม่มีสิ่งปลูกสร้าง) และไม่รวมกรณีขายเฉพาะส่วน
เปรียบเทียบค่าจดจำนองปกติ vs มาตรการลด 2569
ตัวอย่างที่ 1: บ้าน 2,500,000 บาท
|
รายการ |
อัตราปกติ |
มาตรการลด 0.01% |
|
ค่าธรรมเนียมโอน 2% |
50,000 บาท |
250 บาท |
|
ค่าจดจำนอง 1% |
25,000 บาท |
250 บาท |
|
รวม |
75,000 บาท |
500 บาท |
|
ประหยัด |
– |
74,500 บาท |
ตัวอย่างที่ 2: คอนโด 5,000,000 บาท
|
รายการ |
อัตราปกติ |
มาตรการลด 0.01% |
|
ค่าธรรมเนียมโอน 2% |
100,000 บาท |
500 บาท |
|
ค่าจดจำนอง 1% |
50,000 บาท |
500 บาท |
|
รวม |
150,000 บาท |
1,000 บาท |
|
ประหยัด |
– |
149,000 บาท |
ตัวอย่างที่ 3: บ้าน 7,000,000 บาท (เพดานสูงสุดของมาตรการ)
|
รายการ |
อัตราปกติ |
มาตรการลด 0.01% |
|
ค่าธรรมเนียมโอน 2% |
140,000 บาท |
700 บาท |
|
ค่าจดจำนอง 1% |
70,000 บาท |
700 บาท |
|
รวม |
210,000 บาท |
1,400 บาท |
|
ประหยัด |
– |
208,600 บาท |
ใครเป็นผู้ชำระค่าจดจำนอง
โดยทั่วไป ผู้กู้ (ผู้จำนอง) เป็นผู้ชำระค่าจดจำนอง อย่างไรก็ตาม คู่สัญญาสามารถตกลงให้ผู้รับจำนอง (ธนาคารหรือบริษัทผู้ให้กู้) ออกค่าใช้จ่ายแทนได้
ปัจจุบันธนาคารหลายแห่งมีโปรโมชั่น “ฟรีค่าจดจำนอง” สำหรับลูกค้าสินเชื่อบ้านที่เข้าเงื่อนไข ควรสอบถามให้ละเอียดก่อนเซ็นสัญญา เพื่อประหยัดเงินก้อนนี้ไปได้อย่างมาก
ค่าใช้จ่ายอื่นนอกจากค่าจดจำนอง
นอกจากค่าจดจำนอง ผู้ซื้อ-ขายอสังหาริมทรัพย์ต้องเตรียมค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ดังนี้
|
รายการ |
อัตราปกติ |
กรณีเข้ามาตรการ 7 ล้าน |
|
ค่าธรรมเนียมการโอน |
2% ของราคาประเมิน |
0.01% |
|
ค่าจดจำนอง |
1% ของวงเงิน (สูงสุด 200,000 บาท) |
0.01% |
|
อากรแสตมป์ (โอน) |
0.5% ของราคาขาย/ประเมิน |
0.5% (ยกเว้นกรณีเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ) |
|
อากรแสตมป์ (จำนอง) |
0.05% ของวงเงิน (สูงสุด 10,000 บาท) |
0.05% |
|
ภาษีธุรกิจเฉพาะ |
3.3% (ถือครอง <5 ปี) |
3.3% |
|
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา |
ขั้นบันได |
ขั้นบันได |
มาตรการลด 0.01% ครอบคลุมเฉพาะ “ค่าธรรมเนียมโอน” และ “ค่าจดจำนอง” เท่านั้น ส่วนภาษีและอากรอื่นยังคงเสียในอัตราปกติ
เอกสารที่ต้องใช้ในการจดจำนอง
เอกสารผู้จำนอง (ผู้กู้/เจ้าของทรัพย์)
- บัตรประจำตัวประชาชนตัวจริง + สำเนา
- ทะเบียนบ้านตัวจริง + สำเนา
- โฉนดที่ดินตัวจริง / เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์
- ทะเบียนสมรส + หนังสือยินยอมคู่สมรส (กรณีสมรส)
- ใบเปลี่ยนชื่อ-สกุล (ถ้ามี)
เอกสารผู้รับจำนอง (ธนาคาร/ผู้ให้กู้)
- หนังสือรับรองนิติบุคคล (ไม่เกิน 1 เดือน)
- ตราประทับบริษัท
- บัตรประชาชนของผู้มีอำนาจลงนาม
- หนังสือมอบอำนาจ (กรณีมอบให้พนักงานดำเนินการ)
- สัญญาเงินกู้และสัญญาจำนองที่ร่างเรียบร้อย
กรณีบุคคลธรรมดา
- บัตรประชาชนตัวจริง พร้อมสำเนา
- ทะเบียนบ้านตัวจริง พร้อมสำเนา
- หนังสือเปลี่ยนชื่อ–นามสกุล (ถ้ามี)
- หนังสือมอบอำนาจ (แบบ ทด.21)
- สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้รับมอบอำนาจ
กรณีนิติบุคคล
- หนังสือรับรองนิติบุคคล (อายุไม่เกิน 1 เดือน)
- บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (อายุไม่เกิน 1 เดือน)
- รายงานการประชุมคณะกรรมการ (ระบุวัตถุประสงค์และแหล่งที่มาของเงิน)
- หนังสือแสดงตัวอย่างลายมือชื่อกรรมการ
- สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของกรรมการผู้มีอำนาจ
- หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี)
- สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้รับมอบอำนาจ หากผู้ถือหุ้นเป็นชาวต่างชาติ ต้องมีสัดส่วนไม่เกิน 40% และบริษัทต้องมีสิทธิถือครองที่ดินตามกฎหมายไทย
ขั้นตอนการจดจำนองที่กรมที่ดิน
- กรอกคำขอพร้อมแนบเอกสาร เริ่มต้นด้วยการกรอกแบบฟอร์มคำขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมให้ครบถ้วน พร้อมจัดเตรียมเอกสารตัวจริงและสำเนาที่เซ็นรับรองแล้วมาให้พร้อม เพื่อความรวดเร็วในการดำเนินการ
- ยื่นเอกสารกับประชาสัมพันธ์ → รับบัตรคิว นำเอกสารทั้งหมดไปยื่นที่จุดประชาสัมพันธ์เพื่อตรวจสอบความถูกต้องเบื้องต้น จากนั้นรับบัตรคิวและนั่งรอเรียกตามหมายเลขที่ได้รับ หากคนเยอะอาจต้องใช้เวลารอพอสมควร
- รอเรียกที่ฝ่ายชำนาญงาน เมื่อถึงคิว เจ้าหน้าที่ฝ่ายชำนาญงานจะเรียกคุณ และคู่สัญญาเข้าไปสอบสวนสิทธิ ตรวจสอบเอกสาร และยืนยันเจตนาในการทำนิติกรรมร่วมกันอีกครั้ง
- ลงลายมือชื่อทั้งผู้โอนและผู้รับโอนต่อหน้าเจ้าหน้าที่ คุณ และคู่สัญญาต้องลงลายมือชื่อ (เซ็นชื่อ) ในเอกสารคำขอและสัญญาต่อหน้าเจ้าพนักงานที่ดิน เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันความถูกต้องตามกฎหมาย ห้ามเซ็นมาล่วงหน้า
- เจ้าหน้าที่ประเมินราคาและคำนวณค่าธรรมเนียม เจ้าหน้าที่จะทำการประเมินราคาที่ดินและคำนวณยอดค่าธรรมเนียม ภาษี และอากรแสตมป์ทั้งหมดที่ต้องชำระ แล้วออกใบสั่งเพื่อให้ คุณ นำเอกสารไปชำระเงิน
- ชำระเงิน ที่ฝ่ายการเงิน → รับใบเสร็จ (สีฟ้า + สีเหลือง) นำใบสั่งไปชำระเงินที่ช่องการเงิน (เงินสดหรือแคชเชียร์เช็ค) เมื่อจ่ายเสร็จจะได้รับใบเสร็จรับเงิน 2 สี (สีฟ้าและสีเหลือง) ให้เก็บรักษาไว้เป็นหลักฐานยืนยันการชำระ
- ส่งใบเสร็จคืนเจ้าหน้าที่ → ตรวจสอบและรับโฉนดที่สลักหลังใหม่ นำใบเสร็จกลับมายื่นให้เจ้าหน้าที่คนเดิม เพื่อดำเนินการจดทะเบียนและพิมพ์สลักหลังโฉนด จากนั้นรอรับโฉนดที่เปลี่ยนแปลงชื่อเจ้าของหรือรายการจดจำนองเรียบร้อยแล้ว
- รับสัญญาซื้อขาย (ทด.13) → สิ้นสุดกรรมสิทธิ์ของผู้ขาย การโอนกรรมสิทธิ์เสร็จสมบูรณ์ สิ้นสุดกรรมสิทธิ์ของผู้ขาย รับหนังสือสัญญาขาย (ทด.13) คู่ฉบับเก็บไว้เป็นหลักฐาน ถือเป็นการเสร็จสิ้นขั้นตอนการโอนกรรมสิทธิ์อย่างสมบูรณ์ และสิทธิ์ในที่ดินตกเป็นของผู้ซื้อทันที ใช้เวลาในการทำธุรกรรมประมาณ 1–2 ชั่วโมง (หากเอกสารครบถ้วน)
ค่าจดจำนองกับบริษัทขายฝาก-จำนองนอกระบบธนาคาร
หากใช้บริการรับขายฝากหรือจำนองกับบริษัทเอกชน (ไม่ใช่ธนาคาร) ค่าจดจำนองยังคงเป็น 1% ตามกฎหมายเดียวกัน เพราะคำนวณที่กรมที่ดิน ไม่ขึ้นกับผู้รับจำนอง
อย่างไรก็ตาม มาตรการลด 0.01% ใช้ได้กับการโอนกรรมสิทธิ์และจดจำนองในวันเดียวกัน ซึ่งเป็นกรณีของการ “ซื้อบ้านพร้อมกู้ธนาคาร” หากเป็นการจำนองทรัพย์ที่ตนเองมีกรรมสิทธิ์อยู่แล้ว (เช่น นำบ้านเก่ามาจำนองเพื่อขอวงเงิน) จะ ไม่เข้าเงื่อนไขมาตรการ ต้องเสียค่าจดจำนอง 1% ตามอัตราปกติ
เคล็ดลับประหยัดค่าจดจำนอง
- ใช้สิทธิ์มาตรการรัฐ 0.01% หากเข้าเงื่อนไข (บ้านราคาไม่เกิน 7 ล้าน, สัญชาติไทย, โอน-จำนองวันเดียวกัน) ต้องดำเนินการก่อน 30 มิถุนายน 2569
- เปรียบเทียบโปรโมชั่นธนาคาร หลายธนาคารฟรีค่าจดจำนองให้ลูกค้าสินเชื่อบ้านบางประเภท
- เจรจาให้ผู้ขายแบ่งจ่าย ในการซื้อขายมือสอง สามารถตกลงให้ผู้ขายร่วมรับผิดชอบบางส่วน
- วางแผนเงินก้อนล่วงหน้า หลีกเลี่ยงการกู้เพิ่มเพื่อชำระค่าธรรมเนียม
สรุป: ค่าจดจำนอง 2569 ใช้สิทธิ์มาตรการรัฐให้คุ้มค่า
ค่าจดจำนอง อัตราปกติคือ 1% ของวงเงินจำนอง สูงสุด 200,000 บาท แต่ในปี 2569 รัฐบาลออกมาตรการ ลดเหลือ 0.01% สำหรับบ้านราคาไม่เกิน 7 ล้านบาท ช่วยประหยัดได้หลักหมื่นถึงหลักแสนบาท โดยมีผลถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2569 เท่านั้น
ก่อนตัดสินใจซื้อบ้านหรือทำสัญญาจำนอง ควรตรวจสอบว่าทรัพย์เข้าเงื่อนไขมาตรการหรือไม่ และต้องโอนกรรมสิทธิ์-จดจำนองในวันเดียวกัน เพื่อรับสิทธิ์อย่างครบถ้วน
หากต้องการบริการขายฝากจำนองที่ปรึกษามืออาชีพ ช่วยคำนวณค่าจดจำนอง ค่าธรรมเนียม และดอกเบี้ยให้ชัดเจนก่อนทำสัญญา พร้อมดำเนินการที่กรมที่ดินทุกขั้นตอน สามารถติดต่อขอประเมินวงเงินและคำปรึกษาฟรีก่อนตัดสินใจ



