Table of Contents
ขายฝากแล้วหลุด ทำอย่างไร หากเลยวันครบกำหนดไถ่ตามสัญญาขายฝากแล้ว แต่ยังไม่สามารถไถ่ถอนทรัพย์ได้ อย่าเพิ่งคิดว่าหมดทางเสมอไป เพราะในบางกรณี กฎหมายยังให้สิทธิผู้ขายฝากสามารถไถ่ทรัพย์ต่อได้
สำหรับทรัพย์ที่เป็น ที่ดินเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัยของบุคคลธรรมดา หากผู้ซื้อฝากไม่ได้ส่งหนังสือแจ้งเตือนให้ผู้ขายฝากทราบล่วงหน้า 3–6 เดือนก่อนวันครบกำหนดไถ่ พร้อมสำเนาสัญญาขายฝาก ผู้ขายฝากยังสามารถใช้สิทธิไถ่ได้ภายใน 6 เดือนนับแต่วันครบกำหนดไถ่
แต่หากพ้นระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดแล้ว ทรัพย์จะ หลุดขายฝาก และสิทธิในการไถ่ทรัพย์ตามสัญญาจะสิ้นสุดลง หากต้องการได้ทรัพย์คืนอีกครั้ง อาจต้องเจรจากับผู้ซื้อฝากเพื่อซื้อทรัพย์คืนในลักษณะการซื้อขายใหม่
ถ้าคุณกำลังค้นหาว่า ขายฝากแล้วหลุด ทำอย่างไร คำตอบแรกคือ อย่าเพิ่งคิดว่าหมดทางเสมอไป ถ้ายังไม่ถึงวันครบกำหนด คุณยังขอขยายเวลา หรือใช้บริการรับไถ่ถอนขายฝาก เปลี่ยนมือ ได้ และถ้าเลยวันครบกำหนดมาแล้ว กฎหมายบางกรณียังให้สิทธิไถ่ต่อได้อีก
การทำขายฝากเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เจ้าของทรัพย์สามารถเพิ่มสภาพคล่องได้อย่างรวดเร็ว แต่สิ่งที่หลายคนกังวลคือ หากถึงกำหนดไถ่ถอนแล้วไม่สามารถนำเงินไปไถ่ถอนได้ตามที่ตกลงในสัญญา จะเกิดอะไรตามมา และยังมีโอกาสที่จะขอคืนทรัพย์เดิมหรือไม่ บทความนี้จะอธิบายให้ชัดเจนถึงความหมายของ “หลุดขายฝาก” รวมถึงสิทธิและทางเลือกที่เจ้าของทรัพย์ยังสามารถทำได้ตามกฎหมาย
หลุดขายฝาก คืออะไร
“หลุดขายฝาก” หมายถึงกรณีที่ผู้ขายฝากไม่สามารถนำเงินมาไถ่ถอนทรัพย์สินคืนภายในช่วงเวลาที่กำหนดไว้ในสัญญาขายฝาก ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม เมื่อครบกำหนดไถ่ถอนและไม่มีการชำระเงินคืนตามเงื่อนไข กรรมสิทธิ์ของทรัพย์นั้นก็จะตกเป็นของผู้รับซื้อฝากโดยสมบูรณ์ตามกฎหมายในทันที การหลุดขายฝากจึงมีลักษณะเฉพาะที่ แตกต่างจากการกู้ยืมทั่วไป เพราะในสัญญากู้ยืมหรือสัญญาจำนอง หากลูกหนี้ผิดนัดชำระ เจ้าหนี้ต้องดำเนินการฟ้องร้อง บังคับคดี และเข้าสู่กระบวนขายทอดตลาดก่อนจึงจะได้รับทรัพย์หรือเงินคืน แต่ในกรณีของ “ขายฝาก” หากผู้รับซื้อฝากได้มีการแจ้งเตือนและดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดครบถ้วนแล้ว เมื่อพ้นกำหนดไถ่ถอน ทรัพย์ที่ขายฝากไว้จะตกเป็นของผู้รับซื้อฝากทันทีโดย ไม่ต้องฟ้องร้องหรือดำเนินการเพิ่มเติมใด ๆ
ดังนั้น ความเข้าใจเรื่อง “วันครบกำหนดไถ่ถอน” จึงเป็นประเด็นสำคัญของการทำขายฝาก และการปล่อยให้เลยกำหนดเพียงหนึ่งวันก็สามารถส่งผลให้ทรัพย์หลุดขายฝากได้โดยสมบูรณ์
สัญญาขายฝากหมดอายุ แล้วเกิดอะไรขึ้นบ้าง?
สัญญาขายฝากหมดอายุ คือ การถึงวันครบกำหนดไถ่ในสัญญา ถ้ายังไม่ไถ่ถอน ไม่ได้จดทะเบียนขยายเวลา และไม่มีเหตุที่กฎหมายให้สิทธิเพิ่ม สิทธิไถ่จะสิ้นสุดลง ตารางนี้สรุปสิ่งที่คุณควรทำในแต่ละช่วง
| ช่วงเวลา | สิ่งที่เกิดขึ้น | สิ่งที่คุณควรทำ |
|---|---|---|
| 3-6 เดือนก่อนครบกำหนด | ผู้ซื้อฝากต้องส่งหนังสือแจ้งวันครบกำหนดและจำนวนสินไถ่ พร้อมสำเนาสัญญา (กรณีอยู่ใต้ พ.ร.บ. ปี 2562) | เช็กยอดสินไถ่ เริ่มหาเงิน หรือเริ่มคุยเรื่องขยายเวลาหรือเปลี่ยนมือ |
| 1-3 เดือนก่อนครบกำหนด | ช่วงที่ยังเจรจาและเตรียมเอกสารได้ทัน | นัดวันไถ่ถอนที่สำนักงานที่ดิน หรือจดทะเบียนขยายเวลา หรือเปลี่ยนมือให้เสร็จก่อนวันครบกำหนด |
| วันครบกำหนดไถ่ | วันสุดท้ายที่ไถ่ได้ตามสัญญา | ชำระสินไถ่และจดทะเบียนไถ่ถอน ถ้าผู้ซื้อฝากไม่รับเงิน ให้วางทรัพย์ |
| ภายใน 30 วันหลังครบกำหนด | ใช้ได้เมื่อคุณไถ่ไม่ได้ด้วยเหตุที่ไม่ใช่ความผิดของคุณ เช่น ติดต่อผู้ซื้อฝากไม่ได้ | วางทรัพย์อันเป็นสินไถ่ที่สำนักงานวางทรัพย์ หรือสำนักงานที่ดิน |
| ภายใน 6 เดือนหลังครบกำหนด | ใช้ได้เมื่อผู้ซื้อฝากไม่แจ้งตามกฎหมาย หรือไม่แนบสำเนาสัญญา | ไถ่ถอนโดยชำระสินไถ่ตามจำนวนในสัญญา |
| พ้นทุกกำหนดแล้ว | สิทธิไถ่สิ้นสุด และต้องส่งมอบการครอบครองทรัพย์ให้ผู้ซื้อฝาก | เจรจาขอซื้อคืนแบบซื้อขายใหม่ หรือปรึกษาทนายความ |
กฎหมายคุ้มครองการทำสัญญาขายฝาก
เพื่อป้องกันปัญหาการเอาเปรียบและการยึดทรัพย์ไม่เป็นธรรม โดยเฉพาะกรณีเกษตรกรหรือเจ้าของที่อยู่อาศัยที่จำเป็นต้องทำขายฝาก รัฐได้ประกาศใช้ พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 17 เมษายน 2562 เป็นต้นมา ทำให้การทำขายฝากมีความโปร่งใสมากขึ้น และช่วยลดปัญหากลโกงจากผู้รับซื้อฝากในอดีต
กฎหมายฉบับนี้ใช้เมื่อผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา และทรัพย์เป็นที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย ถ้าเป็นทรัพย์อื่น เช่น อาคารพาณิชย์ที่ไม่ได้อยู่อาศัย หรือผู้ขายฝากเป็นบริษัท จะใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งไม่มีข้อบังคับเรื่องหนังสือแจ้งเตือนแบบเดียวกัน
ข้อกำหนดสำคัญที่กฎหมายกำหนดให้ผู้รับซื้อฝากต้องปฏิบัติ
ตามมาตรา 17 ผู้รับซื้อฝาก ต้องส่งหนังสือแจ้งเตือน ก่อนวันครบกำหนดไถ่ไม่น้อยกว่า 3 เดือน แต่ไม่เกิน 6 เดือน ทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ พร้อมแนบสำเนาสัญญาขายฝาก เพื่อให้ผู้ขายฝากทราบว่า
- วันครบกำหนดไถ่ถอนคือเมื่อไร
- ต้องชำระยอดสินไถ่เป็นจำนวนเท่าใด
- ต้องไถ่กับใคร และชำระสินไถ่ที่ไหน (กรณีผู้แจ้งไม่ใช่ผู้ซื้อฝากเดิม)
การส่งหนังสือทวงถามล่วงหน้าเป็นกระบวนการที่ “บังคับตามกฎหมาย” เพื่อให้ผู้ขายฝากมีเวลาเตรียมตัวและไม่ถูกบีบบังคับให้ทรัพย์หลุดโดยไม่รู้ตัว
หากผู้รับซื้อฝากไม่ส่งจดหมายเตือน ผลทางกฎหมายเป็นอย่างไร
หากผู้ขายฝาก ไม่ได้รับหนังสือแจ้งเตือนตามขั้นตอน เช่น ไม่ได้แจ้งเลย แจ้งไม่อยู่ในช่วง 3-6 เดือน หรือไม่ได้แนบสำเนาสัญญา จะถือว่าผู้รับซื้อฝากปฏิบัติผิดตามกฎหมาย ซึ่งจะส่งผลตามมาคือ
- ผู้ขายฝากมีสิทธิไถ่ทรัพย์ได้ ภายใน 6 เดือนนับแต่วันครบกำหนดไถ่ ในสัญญา โดยชำระสินไถ่ตามจำนวนเดิมในสัญญา
ขายฝากแล้วหลุด ทำอย่างไร ถ้าเลยวันครบกำหนดมาแล้ว?
เมื่อทรัพย์ขายฝากครบกำหนดสัญญาแต่ผู้ขายฝากไม่ได้ดำเนินการไถ่ถอนภายในเวลา ทรัพย์จะถือว่าตกเป็นของผู้รับซื้อฝากตามกฎหมายทันที อย่างไรก็ตาม ก่อนจะสรุปว่า “ทรัพย์หลุดแล้วแบบไม่สามารถทำอะไรได้” ผู้ขายฝากควรตรวจสอบให้ชัดเจนว่ากระบวนการแจ้งเตือนก่อนครบกำหนดไถ่ถอนเป็นไปอย่างถูกต้องหรือไม่ เพราะหากฝ่ายผู้รับซื้อฝากแจ้งเตือนผิดขั้นตอน หรือไม่ได้แจ้งเลย ผู้ขายฝากอาจยังมีสิทธิขยายเวลาไถ่ถอนเพิ่มได้อีก 6 เดือนทันทีตามที่กฎหมายกำหนด
สิ่งที่ควรตรวจสอบทันที คือ
- เคยได้รับหนังสือแจ้งเตือนล่วงหน้าหรือไม่
- หนังสือแจ้งระบุวันที่ครบกำหนดไถ่ จำนวนเงินไถ่ และแนบสำเนาสัญญาครบถ้วนหรือไม่
- มีหลักฐานการส่งหนังสือแบบไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับหรือไม่
- ผู้ซื้อฝากจงใจหลบเลี่ยงไม่รับเงินหรือไม่ ถ้าใช่ คุณอาจวางทรัพย์ได้ภายใน 30 วันตามมาตรา 18
หากไม่พบหลักฐานการแจ้งเตือนที่ถูกต้อง ผู้ขายฝากยังมีสิทธิไถ่ถอนคืนได้ตามกฎหมายคุ้มครองการทำสัญญาขายฝาก ดังนั้นควรรีบตรวจสอบข้อเท็จจริงทันที เพราะการไถ่คืนจะต้องทำตามเงื่อนไขในสัญญาเดิม
ถ้าพ้นทุกกำหนดแล้วจริง ๆ ทางที่เหลือคือเจรจาขอซื้อทรัพย์คืน ซึ่งเป็นการซื้อขายใหม่ และผู้ซื้อฝากไม่มีหน้าที่ต้องขายคืน ถ้าคุณเห็นว่าสัญญาไม่เป็นธรรม ควรปรึกษาทนายความโดยเร็ว เพราะกฎหมายปี 2562 ให้ถือว่าข้อพิพาทเรื่องขายฝากเป็นคดีผู้บริโภค
ขายฝากไม่มีเงินไถ่ มีทางออกอะไรบ้าง?
ถ้าขายฝากไม่มีเงินไถ่ และยังไม่ถึงวันครบกำหนด คุณมีทางเลือกหลัก 4 ทาง ยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งมีทางเลือกมาก เพราะทุกทางต้องจดทะเบียนหรือทำให้เสร็จก่อนสิทธิไถ่สิ้นสุด
1. ขอขยายเวลาไถ่กับผู้ซื้อฝากเดิม
การขยายเวลาไถ่ทำได้ ถ้าผู้ซื้อฝากยินยอม ต้องทำเป็นหนังสือ และควรจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินก่อนวันครบกำหนด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 496 ระยะเวลาทั้งหมดรวมกันต้องไม่เกิน 10 ปี อ่านขั้นตอนเพิ่มได้ที่ การขอขยายเวลาไถ่ถอนขายฝาก
2. ไถ่ถอนเปลี่ยนมือไปยังผู้ซื้อฝากรายใหม่
ไถ่ถอนเปลี่ยนมือ คือ การให้ผู้ซื้อฝากรายใหม่นำเงินมาชำระสินไถ่ให้รายเดิม แล้วคุณจดทะเบียนขายฝากใหม่กับรายใหม่ที่สำนักงานที่ดิน โดยทั่วไปทำในวันเดียวกัน วิธีนี้เหมาะเมื่อผู้ซื้อฝากเดิมไม่ยอมขยายเวลา หรือคิดดอกเบี้ยสูง สัญญาใหม่จะมีระยะเวลาและดอกเบี้ยใหม่ (ไม่เกิน 15% ต่อปี) และมีค่าธรรมเนียมจดทะเบียนใหม่
หลายคนค้นหา เงินด่วนโฉนดที่ดิน ไม่เช็คเครดิตบูโร เมื่อใกล้ครบกำหนด ซึ่งควรเลือกผู้ให้บริการที่จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินถูกต้อง แจ้งดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายชัดเจน และให้อ่านสัญญาก่อนเซ็น การพิจารณาวงเงินขึ้นอยู่กับทรัพย์และเงื่อนไขของผู้ให้บริการแต่ละราย
3. วางทรัพย์อันเป็นสินไถ่ ถ้าผู้ซื้อฝากไม่รับเงิน
ถ้าคุณมีเงินแล้ว แต่ผู้ซื้อฝากไม่รับเงินหรือติดต่อไม่ได้ ให้วางทรัพย์อันเป็นสินไถ่ที่สำนักงานวางทรัพย์ หรือสำนักงานที่ดินที่รับจดทะเบียนขายฝาก ตามมาตรา 18 กฎหมายถือว่าคุณไถ่ตามกำหนดแล้ว ดูขั้นตอนทั้งหมดได้ที่ ขั้นตอนไถ่ถอนขายฝาก
4. ขายทรัพย์เอง หรือรีไฟแนนซ์กับธนาคาร
ถ้ามีเวลาพอ คุณอาจขายทรัพย์ในราคาตลาด หรือยื่นสินเชื่อกับธนาคาร แล้วนำเงินมาไถ่ถอน ทั้งสองทางใช้เวลานาน จึงควรเริ่มตั้งแต่ได้รับหนังสือแจ้งเตือน
ข้อควรระวัง: อย่ารอถึงวันสุดท้าย และอย่าตกลงขยายเวลาแค่ด้วยวาจา ถ้าไม่มีหนังสือและไม่ได้จดทะเบียน คุณอาจเสียสิทธิไถ่และเสียทรัพย์ไป
ผู้ขายฝากปรึกษาไถ่ถอนขายฝากเปลี่ยนมือก่อนสัญญาขายฝากหมดอายุ
ก่อนถึงวันครบกำหนด ควรเตรียมตัวอย่างไรไม่ให้ทรัพย์หลุด
1. ตรวจสอบวันไถ่ถอนให้ชัดเจน
ก่อนถึงวันครบกำหนดไถ่ถอน ผู้ขายฝากควรตรวจสอบ “วันครบกำหนดตามสัญญา” ให้ชัดเจนจากทั้งเอกสารสัญญาและหนังสือแจ้งเตือนของผู้รับซื้อฝาก (ถ้ามี) เพื่อป้องกันการนับวันผิดพลาด เพราะหากเลยกำหนดแม้เพียงหนึ่งวัน ทรัพย์อาจหลุดเป็นของผู้รับซื้อฝากตามกฎหมายทันที และเรียกคืนได้ยากมาก
2. ตรวจสอบจำนวนเงินสินไถ่ให้ถูกต้อง
ผู้ขายฝากควรขอเอกสารยืนยันจำนวน “เงินสินไถ่” จากผู้รับซื้อฝากก่อนถึงวันไถ่ถอนจริง เพราะจำนวนเงินอาจมีดอกเบี้ยหรือค่าใช้จ่ายอื่นที่คำนวณเพิ่มขึ้นมาตามที่ตกลงกันในสัญญา การตรวจสอบล่วงหน้าจะช่วยให้เตรียมเงินได้ครบถ้วน ไม่เกิดปัญหาในวันที่ไปติดต่อที่สำนักงานที่ดิน ซึ่งอาจทำให้ไม่สามารถไถ่ถอนทันกำหนด และนำไปสู่การหลุดขายฝากได้ง่ายขึ้น
3. เก็บหลักฐานการชำระเงินและการติดต่อทุกขั้นตอน
ในทุกขั้นตอนที่มีการพูดคุย ส่งเอกสาร หรือโอนเงินระหว่างผู้ขายฝากกับผู้รับซื้อฝาก ควรเก็บหลักฐานไว้ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสลิปโอนเงิน สำเนาหนังสือยินยอม หรือข้อความการสนทนา เพราะหากเกิดข้อผิดพลาดหรือมีความเข้าใจไม่ตรงกันในภายหลัง เอกสารเหล่านี้จะช่วยยืนยันสิทธิของผู้ขายฝากได้อย่างชัดเจน และทำให้กระบวนการไถ่ถอนเป็นไปอย่างราบรื่น
ขายฝากไม่มีเงินไถ่? ปรึกษา ขายฝาก-จำนอง.com ก่อนทรัพย์หลุด
ถ้าสัญญาของคุณใกล้ครบกำหนด หรือเพิ่งเลยกำหนดมาไม่นาน ทีมงาน ขายฝาก-จำนอง.com ช่วยดูสัญญาและหนังสือแจ้งเตือนว่าคุณยังมีสิทธิไถ่หรือไม่ และการไถ่ถอนเปลี่ยนมือเหมาะกับทรัพย์ของคุณหรือเปล่า ทุกสัญญาจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน ดอกเบี้ยขายฝากไม่เกิน 15% ต่อปีตามกฎหมาย ผลการพิจารณาขึ้นอยู่กับทรัพย์และเอกสารของแต่ละราย
เมื่อรู้ขั้นตอน และเงื่อนไขต่างๆ แล้ว หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณเห็นภาพชัดขึ้นว่าทรัพย์ที่ทำขายฝากไว้ยังมีโอกาสที่จะไถ่ถอนคืนได้หรือไม่ และควรเริ่มต้นตรวจสอบจากจุดไหนก่อน หากคุณต้องการให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยดูเอกสารหรือเช็กสิทธิไถ่ถอนให้แบบละเอียด หรือหากต้องการคำปรึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับการนำทรัพย์มาทำขายฝาก จำนองเพื่อเสริมสภาพคล่อง เรามีทีมงานพร้อมให้คำปรึกษาทุกขั้นตอน และประเมินทรัพย์ให้ฟรี ! ไม่มีค่าใช้จ่าย
ยิ่งติดต่อเร็ว ยิ่งมีทางเลือกมาก ส่งสำเนาสัญญาขายฝากและวันครบกำหนดมาให้ทีมงานดูได้เลย
ติดต่อทีมงานผู้เชี่ยวชาญของเราได้ที่
โทร : 061-895-4469
Line OA : (@kaifakcoachtae) หรือ คลิกที่นี่
ข้อมูลอ้างอิง
- พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 (กองกฎหมาย สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์). สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://legal.ops.moc.go.th/th/file/get/file/20210729719858ed662d0fbb940b37a8238214b7150313.pdf
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 496 (Legardy). สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.legardy.com/thai-law/civil-commercial/civil-and-commercial-section496
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 494 (Legardy). สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.legardy.com/thai-law/civil-commercial/civil-and-commercial-section494
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการหลุดขายฝาก (FAQs)
Q: สัญญาขายฝากครบกำหนดไปแล้ว ยังขอขยายเวลาได้ไหม?
A: โดยทั่วไปขยายไม่ได้ เพราะการขยายเวลาต้องทำเป็นหนังสือและควรจดทะเบียนก่อนวันครบกำหนด แต่ถ้าทรัพย์อยู่ใต้กฎหมายขายฝากปี 2562 และผู้ซื้อฝากไม่ได้แจ้งเตือนตามกฎหมาย คุณยังไถ่ได้ภายใน 6 เดือนนับแต่วันครบกำหนด ถ้าไม่เข้าเงื่อนไขนี้ ต้องเจรจาซื้อคืนแบบซื้อขายใหม่
Q: ไถ่ถอนเปลี่ยนมือ มีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง?
A: โดยทั่วไปมีค่าธรรมเนียมจดทะเบียนขายฝากใหม่ที่สำนักงานที่ดิน ภาษีและอากรตามกฎหมาย และค่าบริการของผู้ให้บริการ (ถ้ามี) ยอดจริงขึ้นอยู่กับราคาประเมินและวงเงิน ควรขอให้ผู้ให้บริการแจ้งค่าใช้จ่ายทั้งหมดเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนนัดวันจดทะเบียน
Q: ผู้ซื้อฝากไม่ยอมรับเงินไถ่ ต้องทำอย่างไร?
A: ให้วางทรัพย์อันเป็นสินไถ่ที่สำนักงานวางทรัพย์ หรือสำนักงานที่ดินที่รับจดทะเบียนขายฝาก กรณีทรัพย์อยู่ใต้กฎหมายปี 2562 ถ้าไถ่ไม่ได้ด้วยเหตุที่ไม่ใช่ความผิดของคุณ คุณวางทรัพย์ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันครบกำหนด และกฎหมายถือว่าคุณไถ่ตามกำหนดแล้ว



