Table of Contents
จำนองที่ดิน คือ การนำที่ดินไปเป็นหลักประกันการชำระหนี้ โดยไม่ต้องโอนกรรมสิทธิ์และไม่ต้องส่งมอบที่ดินให้ผู้รับจำนอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 702 เจ้าของจึงยังมีชื่อในโฉนดและใช้ที่ดินได้ตามปกติ สัญญาต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินเท่านั้นจึงจะมีผลตามกฎหมาย
ค่าจดทะเบียนจำนองคือร้อยละ 1 ของวงเงินจำนอง สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท ส่วนดอกเบี้ยจากผู้ให้กู้เอกชนต้องไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี หากผิดนัด ผู้รับจำนองต้องบอกกล่าวล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 60 วันและฟ้องศาลก่อนบังคับจำนอง ต่างจากขายฝากที่กรรมสิทธิ์ตกไปทันทีเมื่อไม่ไถ่ถอนตามกำหนด
เมื่อต้องใช้เงินก้อนเพื่อหมุนธุรกิจหรือปิดหนี้ เจ้าของที่ดินหลายคนเลือกจำนองที่ดิน เพราะยังได้เก็บชื่อในโฉนดไว้ แต่ก่อนเอาที่ดินไปจำนอง คุณควรรู้ว่ากฎหมายให้สิทธิอะไร ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเท่าไร และดอกเบี้ยสูงสุดได้แค่ไหน หากต้องการผู้รับจำนองที่ดินที่จดทะเบียนถูกต้อง ก็ควรเข้าใจเรื่องเหล่านี้ก่อนเซ็นสัญญา
การจำนองที่ดินเป็นหนึ่งในวิธีที่ได้รับความนิยมในการกู้ยืมเงิน โดยใช้ทรัพย์สินอย่างที่ดินเป็นหลักประกัน ไม่ว่าจะเป็นบุคคลที่ต้องการเงินทุนเพื่อทำธุรกิจ ซื้อทรัพย์สิน หรือเพื่อการลงทุนอื่น ๆ การจำนองที่ดินเป็นเครื่องมือทางการเงินที่มีประโยชน์ แต่ก่อนที่จะตัดสินใจจำนองที่ดิน มีหลายสิ่งที่คุณควรรู้และพิจารณา เพื่อให้แน่ใจว่าคุณได้รับประโยชน์สูงสุดจากการทำธุรกรรมนี้
จำนองที่ดิน คืออะไร? ความหมายตามกฎหมาย
จำนองที่ดิน คือ การที่เจ้าของที่ดินนำทรัพย์สินของตน เช่น ที่ดิน บ้าน หรืออาคาร มาใช้เป็นหลักประกันในการกู้ยืมเงินจากธนาคารหรือบุคคลอื่น โดยเจ้าของที่ดินจะยังคงถือครองกรรมสิทธิ์ในที่ดินอยู่ แต่หากไม่สามารถชำระหนี้ตามสัญญาได้ ผู้รับจำนองมีสิทธิฟ้องศาลเพื่อบังคับจำนอง ให้ยึดและขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นเพื่อนำเงินมาชำระหนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 702 นิยามว่า จำนอง คือสัญญาที่ผู้จำนองเอาทรัพย์สินตราไว้แก่ผู้รับจำนองเป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง และมาตรา 714 กำหนดว่าสัญญาจำนองต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หากทำสัญญากันเองโดยไม่จดทะเบียน ผู้ให้กู้จะไม่ได้สิทธิแบบผู้รับจำนองตามกฎหมาย
เอาที่ดินไปจำนองแล้ว คุณได้อะไรและยังมีสิทธิอะไร
- ได้เงินก้อน ตามวงเงินที่ตกลง ซึ่งขึ้นอยู่กับราคาที่ดิน ทำเล และนโยบายของผู้ให้กู้
- กรรมสิทธิ์ยังเป็นของคุณ ชื่อในโฉนดไม่เปลี่ยน ผู้รับจำนองได้เพียงสิทธิได้รับชำระหนี้จากที่ดินก่อนเจ้าหนี้ทั่วไป
- ยังอยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์ได้ เพราะไม่ต้องส่งมอบที่ดินให้ผู้รับจำนอง
- ทยอยชำระเป็นงวดได้ มาตรา 713 ให้ผู้จำนองชำระหนี้ล้างจำนองเป็นงวด ๆ ได้ เว้นแต่สัญญาตกลงไว้เป็นอย่างอื่น
ใครสามารถทำจำนองที่ดินได้บ้าง
เจ้าของกรรมสิทธิ์ในโฉนดที่ดินเป็นผู้มีสิทธิ์ดำเนินการได้โดยตรง แต่หากเป็นชื่อร่วม ต้องได้รับความยินยอมจากทุกฝ่ายที่มีชื่ออยู่ในโฉนด
ซึ่งตรงกับมาตรา 705 ที่กำหนดไว้ว่า นอกจากผู้เป็นเจ้าของทรัพย์สินในขณะนั้นแล้ว ผู้อื่นจะจำนองไม่ได้ หากให้คนอื่นไปทำแทน ต้องมีหนังสือมอบอำนาจที่ถูกต้องตามแบบของสำนักงานที่ดิน
ที่ดินแบบไหนสามารถจำนองได้
- ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง เช่น บ้านหรืออาคารพาณิชย์
- ที่ดินเปล่าที่มีเอกสารสิทธิ์ถูกต้อง
- ที่ดินเกษตรกรรมหรือที่ดินจัดสรร
เอกสารที่จดทะเบียนจำนองที่สำนักงานที่ดินได้ โดยทั่วไปคือ โฉนดที่ดิน (น.ส.4จ.) และ น.ส.3 หรือ น.ส.3ก. ส่วนที่ดิน ส.ป.ก. 4-01 และ ภ.บ.ท.5 ไม่ใช่หนังสือแสดงสิทธิที่ใช้จดจำนองกับเอกชนได้ ดูรายการเอกสารที่ต้องเตรียมได้ที่บทความ เตรียมเอกสารจำนองกับบริษัทเอกชน
ข้อดีของการจำนองที่ดินใช้ที่ดินเป็นหลักประกัน
1.ยังคงสิทธิ์ความเป็นเจ้าของ
แม้นำทรัพย์ไปค้ำประกัน แต่เจ้าของยังสามารถอยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์ในที่ดินนั้นได้
2.ได้วงเงินสูงและดอกเบี้ยต่ำ
ที่ดินถือเป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูง ทำให้คุณสามารถขอกู้เงินได้ในวงเงินที่มากขึ้น และมีโอกาสได้รับอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าวิธีอื่น ๆ
3.มีความยืดหยุ่นในการชำระหนี้
ผู้กู้สามารถเลือกชำระคืนเป็นงวด หรือชำระเงินต้นและดอกเบี้ยเมื่อครบกำหนดได้
4.ใช้ที่ดินสร้างมูลค่าโดยไม่ต้องขายทิ้ง
เจ้าของสามารถนำที่ดินมาสร้างมูลค่าทางการเงินได้ โดยยังถือกรรมสิทธิ์ไว้เช่นเดิม
ขั้นตอนการจำนองที่ดินที่สำนักงานที่ดิน
การจำนองอาจดูซับซ้อน แต่หากคุณเข้าใจขั้นตอนจะทำให้กระบวนการนี้เป็นไปอย่างราบรื่น
1. ประเมินมูลค่าทรัพย์สิน
เริ่มต้นด้วยการประเมินมูลค่าที่ดินของคุณ ว่ามีมูลค่าเท่าใด เนื่องจากมูลค่าของที่ดินจะเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดวงเงินสินเชื่อที่คุณจะได้รับ
2. เลือกผู้ให้กู้
คุณสามารถเลือกจำนองที่ดินกับธนาคาร หรือบริษัทที่เชี่ยวชาญด้านบริการขายฝากและจำนอง เช่นเดียวกับบริการของเรา การเลือกผู้ให้กู้ที่มีเงื่อนไขที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณได้รับข้อเสนอที่ดีที่สุด หากเลือกจำนองที่ดินกับบริษัทเอกชน ควรถามให้ชัดว่าจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินทุกสัญญา และแจ้งดอกเบี้ยกับค่าใช้จ่ายเป็นลายลักษณ์อักษร
3. ทำสัญญาจำนอง
สัญญาจำนองจะระบุวงเงินที่กู้ยืม อัตราดอกเบี้ย และเงื่อนไขการชำระหนี้ ควรอ่านรายละเอียดให้รอบคอบก่อนลงนาม
4. จดทะเบียนจำนองที่สำนักงานที่ดิน
ทั้งผู้จำนองและผู้รับจำนองไปยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินที่ดูแลที่ดินแปลงนั้น เจ้าหน้าที่จะตรวจเอกสาร คำนวณค่าธรรมเนียม แล้วบันทึกการจำนองไว้ในสารบัญจดทะเบียนหลังโฉนด ขั้นตอนนี้ทำให้สัญญาจำนองมีผลบังคับตามกฎหมาย และโดยทั่วไปผู้รับจำนองจะเก็บโฉนดตัวจริงไว้จนกว่าจะไถ่ถอน
ค่าจดทะเบียนจำนองที่ดิน ต้องจ่ายเท่าไร?
ค่าจดทะเบียนจำนองตามอัตราของกรมที่ดิน คือ ร้อยละ 1 ของวงเงินจำนอง แต่สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท คิดจากวงเงินที่จดทะเบียน ไม่ใช่ราคาประเมินที่ดิน ส่วนใครเป็นผู้จ่าย ขึ้นอยู่กับข้อตกลงของคู่สัญญา
| วงเงินจำนอง (ตัวอย่าง) | ค่าจดทะเบียนจำนอง ร้อยละ 1 |
|---|---|
| 500,000 บาท | 5,000 บาท |
| 1,000,000 บาท | 10,000 บาท |
| 5,000,000 บาท | 50,000 บาท |
| 30,000,000 บาท | 200,000 บาท (เต็มเพดาน) |
ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างการคำนวณเท่านั้น อาจมีค่าคำขอและค่าใช้จ่ายเล็กน้อยอื่นตามที่สำนักงานที่ดินเรียกเก็บ อ่านรายละเอียดเพิ่มได้ที่ ค่าจดจำนองกับกรมที่ดิน
ดอกเบี้ยจำนองกับเอกชน คิดได้สูงสุดเท่าไร?
ผู้ให้กู้ที่เป็นบุคคลหรือบริษัทเอกชนทั่วไป คิดดอกเบี้ยได้ ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 654 ถ้าสัญญากำหนดสูงกว่านั้น กฎหมายให้ลดลงมาเป็นร้อยละ 15 ต่อปี และผู้ที่เรียกดอกเบี้ยเกินอัตราอาจมีความผิดตามพระราชบัญญัติห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560
ธนาคารและสถาบันการเงินไม่อยู่ใต้เพดานนี้ เพราะมีกฎหมายเฉพาะ คือพระราชบัญญัติดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมของสถาบันการเงิน พ.ศ. 2523 ดังนั้นก่อนเซ็นสัญญากับเอกชน ให้ตรวจว่าดอกเบี้ยรวมค่าธรรมเนียมแฝงไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี
ข้อควรระวังและความเสี่ยง
1. ระวังอัตราดอกเบี้ย
แม้การจำนองที่ดินจะมีอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่า แต่หากคุณไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามสัญญา อาจมีความเสียหายหรือค่าปรับเพิ่มเติมได้
2. ความเสี่ยงของการถูกยึดทรัพย์
หากคุณไม่สามารถชำระหนี้ตามกำหนดได้ ผู้รับจำนองมีสิทธิ์ฟ้องบังคับจำนองต่อศาล เพื่อยึดและขายทอดตลาดที่ดินของคุณ ดังนั้นควรวางแผนการชำระหนี้ให้ดี
ตามมาตรา 728 ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระหนี้ภายในเวลาไม่น้อยกว่า 60 วันก่อนฟ้อง และข้อตกลงล่วงหน้าว่าถ้าไม่ชำระหนี้ให้ที่ดินตกเป็นของผู้รับจำนองทันที ไม่สมบูรณ์ตามมาตรา 711 นี่คือความต่างสำคัญจากขายฝาก
3. เงื่อนไขการจำนอง
การจำนองที่ดินมีเงื่อนไขที่ชัดเจนเกี่ยวกับการชำระหนี้และดอกเบี้ย ควรทำความเข้าใจและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนทำการจำนอง
ข้อควรระวัง: โดยหลักตามมาตรา 733 หากขายทอดตลาดแล้วได้เงินไม่พอชำระหนี้ ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดในส่วนที่ขาด แต่สัญญาบางฉบับอาจมีข้อตกลงให้รับผิดส่วนที่ขาดเพิ่ม ควรอ่านข้อนี้ให้ดี หรือปรึกษาทนายความก่อนลงนาม
ตารางเปรียบเทียบการจำนองที่ดินกับการขายฝากที่ดิน
ความแตกต่างระหว่างการจำนองที่ดินกับการขายฝาก
| รายการ | จำนอง | ขายฝาก |
|---|---|---|
| กรรมสิทธิ์ในทรัพย์ | เจ้าของยังถือกรรมสิทธิ์ | โอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อฝาก และได้คืนเมื่อไถ่ถอนตามกำหนด |
| ระยะเวลา | ตามสัญญาเงินกู้ | ไม่เกิน 10 ปีสำหรับอสังหาริมทรัพย์ ขยายเวลาไถ่ได้ |
| ดอกเบี้ยกับเอกชน | ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี | ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี |
| ค่าจดทะเบียน | ร้อยละ 1 ของวงเงิน สูงสุด 200,000 บาท | ร้อยละ 2 ของราคาประเมิน และอาจมีภาษีเพิ่ม |
| เมื่อผิดนัดชำระ | ผู้รับจำนองต้องบอกกล่าวและฟ้องศาลก่อนบังคับจำนอง | ไม่ไถ่ถอนภายในกำหนด ทรัพย์ตกเป็นของผู้ซื้อฝากโดยไม่ต้องฟ้องศาล |
| เหมาะกับใคร | คนที่ยังอยากถือทรัพย์ไว้แต่ต้องการเงินทุน | คนที่ต้องการเงินด่วนและมั่นใจว่าสามารถไถ่ถอนได้ตามสัญญา |
โดยทั่วไป หากต้องการคงสิทธิ์ในที่ดินไว้ การจำนองจะเหมาะกว่า แต่หากต้องการเงินด่วนและมั่นใจว่าจะไถ่ถอนทันเวลา การขายฝากก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ควรพิจารณา
จำนองที่ดินกับ ขายฝาก-จำนอง.com จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินทุกสัญญา
ขายฝาก-จำนอง.com ให้บริการรับจำนองและรับขายฝากที่ดิน บ้าน คอนโด และอาคารพาณิชย์ ทุกสัญญาจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินอย่างถูกต้อง คิดดอกเบี้ยไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด และแจ้งค่าใช้จ่ายทั้งหมดให้ทราบก่อนวันนัดจดทะเบียน
ทีมงานช่วยประเมินวงเงินเบื้องต้นจากราคาประเมินและสภาพทรัพย์ พร้อมอธิบายว่าคุณเหมาะกับจำนองหรือขายฝาก วงเงินและการอนุมัติขึ้นอยู่กับทรัพย์แต่ละแปลง เราจึงไม่สัญญาตัวเลขก่อนตรวจทรัพย์จริง
โทร : 061-895-4469
Line OA : https://tinyurl.com/webconsign
(@kaifakcoachtae)
Website : ขายฝาก-จำนอง.com
ข้อมูลอ้างอิง
- ค่าธรรมเนียม ภาษี และอากร. กรมที่ดิน. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.dol.go.th/dol-services/public-service-manual/land-registration/fees-taxes-duties/
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะ 12 จำนอง หมวด 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป (มาตรา 702-714/1). สถาบันนิติธรรมาลัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode/104
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมวด 4 การบังคับจำนอง (มาตรา 728-735). สถาบันนิติธรรมาลัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode/107
- พระราชบัญญัติดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมของสถาบันการเงิน พ.ศ. 2523. ธนาคารแห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.bot.or.th/th/laws-and-rules/bot-takes-responsibilities-and-other-relevant-laws-and-regulations/law15.html
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการจำนองที่ดิน (FAQs)
Q: จำนองที่ดินกับบริษัทเอกชนถูกกฎหมายไหม?
A: ถูกกฎหมาย หากทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนจำนองที่สำนักงานที่ดิน ตามมาตรา 714 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และคิดดอกเบี้ยไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี ควรหลีกเลี่ยงการทำสัญญากันเองโดยไม่จดทะเบียน หรือการฝากโฉนดไว้กับผู้ให้กู้โดยไม่มีการจดจำนอง
Q: ที่ดินที่จำนองอยู่ นำไปจำนองเพิ่มได้ไหม?
A: ได้ มาตรา 712 อนุญาตให้นำทรัพย์ที่จำนองไว้แล้วไปจำนองกับผู้รับจำนองอีกรายได้ แต่ผู้รับจำนองรายแรกจะได้รับชำระหนี้ก่อนตามลำดับวันเวลาที่จดทะเบียน ในทางปฏิบัติ ผู้ให้กู้หลายรายจึงอาจไม่รับจำนองลำดับที่สอง หรือให้วงเงินน้อยกว่าปกติ
Q: ถ้าผิดนัดชำระหนี้จำนอง ที่ดินจะถูกยึดทันทีไหม?
A: ไม่ถูกยึดทันที ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระหนี้ภายในเวลาไม่น้อยกว่า 60 วัน หากยังไม่ชำระ จึงฟ้องศาลเพื่อขอให้ยึดและขายทอดตลาด ช่วงนี้คุณยังเจรจาปรับโครงสร้างหนี้หรือหาทางไถ่ถอนได้ จึงควรติดต่อผู้รับจำนองตั้งแต่เริ่มมีปัญหา



