เจ้าของที่ดินตรวจสอบโฉนดก่อนจำนองที่ดินกับผู้รับจำนองที่สำนักงานที่ดิน

จำนองที่ดิน คืออะไร? ขั้นตอน ค่าจดจำนอง และข้อควรระวัง

Table of Contents

จำนองที่ดิน คือ การนำที่ดินไปเป็นหลักประกันการชำระหนี้ โดยไม่ต้องโอนกรรมสิทธิ์และไม่ต้องส่งมอบที่ดินให้ผู้รับจำนอง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 702 เจ้าของจึงยังมีชื่อในโฉนดและใช้ที่ดินได้ตามปกติ สัญญาต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินเท่านั้นจึงจะมีผลตามกฎหมาย

ค่าจดทะเบียนจำนองคือร้อยละ 1 ของวงเงินจำนอง สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท ส่วนดอกเบี้ยจากผู้ให้กู้เอกชนต้องไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี หากผิดนัด ผู้รับจำนองต้องบอกกล่าวล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 60 วันและฟ้องศาลก่อนบังคับจำนอง ต่างจากขายฝากที่กรรมสิทธิ์ตกไปทันทีเมื่อไม่ไถ่ถอนตามกำหนด

เมื่อต้องใช้เงินก้อนเพื่อหมุนธุรกิจหรือปิดหนี้ เจ้าของที่ดินหลายคนเลือกจำนองที่ดิน เพราะยังได้เก็บชื่อในโฉนดไว้ แต่ก่อนเอาที่ดินไปจำนอง คุณควรรู้ว่ากฎหมายให้สิทธิอะไร ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเท่าไร และดอกเบี้ยสูงสุดได้แค่ไหน หากต้องการผู้รับจำนองที่ดินที่จดทะเบียนถูกต้อง ก็ควรเข้าใจเรื่องเหล่านี้ก่อนเซ็นสัญญา

การจำนองที่ดินเป็นหนึ่งในวิธีที่ได้รับความนิยมในการกู้ยืมเงิน โดยใช้ทรัพย์สินอย่างที่ดินเป็นหลักประกัน ไม่ว่าจะเป็นบุคคลที่ต้องการเงินทุนเพื่อทำธุรกิจ ซื้อทรัพย์สิน หรือเพื่อการลงทุนอื่น ๆ การจำนองที่ดินเป็นเครื่องมือทางการเงินที่มีประโยชน์ แต่ก่อนที่จะตัดสินใจจำนองที่ดิน มีหลายสิ่งที่คุณควรรู้และพิจารณา เพื่อให้แน่ใจว่าคุณได้รับประโยชน์สูงสุดจากการทำธุรกรรมนี้

จำนองที่ดิน คืออะไร? ความหมายตามกฎหมาย

จำนองที่ดิน คือ การที่เจ้าของที่ดินนำทรัพย์สินของตน เช่น ที่ดิน บ้าน หรืออาคาร มาใช้เป็นหลักประกันในการกู้ยืมเงินจากธนาคารหรือบุคคลอื่น โดยเจ้าของที่ดินจะยังคงถือครองกรรมสิทธิ์ในที่ดินอยู่ แต่หากไม่สามารถชำระหนี้ตามสัญญาได้ ผู้รับจำนองมีสิทธิฟ้องศาลเพื่อบังคับจำนอง ให้ยึดและขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นเพื่อนำเงินมาชำระหนี้

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 702 นิยามว่า จำนอง คือสัญญาที่ผู้จำนองเอาทรัพย์สินตราไว้แก่ผู้รับจำนองเป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง และมาตรา 714 กำหนดว่าสัญญาจำนองต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หากทำสัญญากันเองโดยไม่จดทะเบียน ผู้ให้กู้จะไม่ได้สิทธิแบบผู้รับจำนองตามกฎหมาย

เอาที่ดินไปจำนองแล้ว คุณได้อะไรและยังมีสิทธิอะไร

  • ได้เงินก้อน ตามวงเงินที่ตกลง ซึ่งขึ้นอยู่กับราคาที่ดิน ทำเล และนโยบายของผู้ให้กู้
  • กรรมสิทธิ์ยังเป็นของคุณ ชื่อในโฉนดไม่เปลี่ยน ผู้รับจำนองได้เพียงสิทธิได้รับชำระหนี้จากที่ดินก่อนเจ้าหนี้ทั่วไป
  • ยังอยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์ได้ เพราะไม่ต้องส่งมอบที่ดินให้ผู้รับจำนอง
  • ทยอยชำระเป็นงวดได้ มาตรา 713 ให้ผู้จำนองชำระหนี้ล้างจำนองเป็นงวด ๆ ได้ เว้นแต่สัญญาตกลงไว้เป็นอย่างอื่น

ใครสามารถทำจำนองที่ดินได้บ้าง

เจ้าของกรรมสิทธิ์ในโฉนดที่ดินเป็นผู้มีสิทธิ์ดำเนินการได้โดยตรง แต่หากเป็นชื่อร่วม ต้องได้รับความยินยอมจากทุกฝ่ายที่มีชื่ออยู่ในโฉนด

ซึ่งตรงกับมาตรา 705 ที่กำหนดไว้ว่า นอกจากผู้เป็นเจ้าของทรัพย์สินในขณะนั้นแล้ว ผู้อื่นจะจำนองไม่ได้ หากให้คนอื่นไปทำแทน ต้องมีหนังสือมอบอำนาจที่ถูกต้องตามแบบของสำนักงานที่ดิน

ที่ดินแบบไหนสามารถจำนองได้

  • ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง เช่น บ้านหรืออาคารพาณิชย์
  • ที่ดินเปล่าที่มีเอกสารสิทธิ์ถูกต้อง
  • ที่ดินเกษตรกรรมหรือที่ดินจัดสรร

เอกสารที่จดทะเบียนจำนองที่สำนักงานที่ดินได้ โดยทั่วไปคือ โฉนดที่ดิน (น.ส.4จ.) และ น.ส.3 หรือ น.ส.3ก. ส่วนที่ดิน ส.ป.ก. 4-01 และ ภ.บ.ท.5 ไม่ใช่หนังสือแสดงสิทธิที่ใช้จดจำนองกับเอกชนได้ ดูรายการเอกสารที่ต้องเตรียมได้ที่บทความ เตรียมเอกสารจำนองกับบริษัทเอกชน

ข้อดีของการจำนองที่ดินใช้ที่ดินเป็นหลักประกัน

1.ยังคงสิทธิ์ความเป็นเจ้าของ

แม้นำทรัพย์ไปค้ำประกัน แต่เจ้าของยังสามารถอยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์ในที่ดินนั้นได้

2.ได้วงเงินสูงและดอกเบี้ยต่ำ

ที่ดินถือเป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูง ทำให้คุณสามารถขอกู้เงินได้ในวงเงินที่มากขึ้น และมีโอกาสได้รับอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าวิธีอื่น ๆ

3.มีความยืดหยุ่นในการชำระหนี้

ผู้กู้สามารถเลือกชำระคืนเป็นงวด หรือชำระเงินต้นและดอกเบี้ยเมื่อครบกำหนดได้

4.ใช้ที่ดินสร้างมูลค่าโดยไม่ต้องขายทิ้ง

เจ้าของสามารถนำที่ดินมาสร้างมูลค่าทางการเงินได้ โดยยังถือกรรมสิทธิ์ไว้เช่นเดิม

ขั้นตอนการจำนองที่ดินที่สำนักงานที่ดิน

การจำนองอาจดูซับซ้อน แต่หากคุณเข้าใจขั้นตอนจะทำให้กระบวนการนี้เป็นไปอย่างราบรื่น

1. ประเมินมูลค่าทรัพย์สิน

เริ่มต้นด้วยการประเมินมูลค่าที่ดินของคุณ ว่ามีมูลค่าเท่าใด เนื่องจากมูลค่าของที่ดินจะเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดวงเงินสินเชื่อที่คุณจะได้รับ

2. เลือกผู้ให้กู้

คุณสามารถเลือกจำนองที่ดินกับธนาคาร หรือบริษัทที่เชี่ยวชาญด้านบริการขายฝากและจำนอง เช่นเดียวกับบริการของเรา การเลือกผู้ให้กู้ที่มีเงื่อนไขที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณได้รับข้อเสนอที่ดีที่สุด หากเลือกจำนองที่ดินกับบริษัทเอกชน ควรถามให้ชัดว่าจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินทุกสัญญา และแจ้งดอกเบี้ยกับค่าใช้จ่ายเป็นลายลักษณ์อักษร

3. ทำสัญญาจำนอง

สัญญาจำนองจะระบุวงเงินที่กู้ยืม อัตราดอกเบี้ย และเงื่อนไขการชำระหนี้ ควรอ่านรายละเอียดให้รอบคอบก่อนลงนาม

4. จดทะเบียนจำนองที่สำนักงานที่ดิน

ทั้งผู้จำนองและผู้รับจำนองไปยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดินที่ดูแลที่ดินแปลงนั้น เจ้าหน้าที่จะตรวจเอกสาร คำนวณค่าธรรมเนียม แล้วบันทึกการจำนองไว้ในสารบัญจดทะเบียนหลังโฉนด ขั้นตอนนี้ทำให้สัญญาจำนองมีผลบังคับตามกฎหมาย และโดยทั่วไปผู้รับจำนองจะเก็บโฉนดตัวจริงไว้จนกว่าจะไถ่ถอน

ค่าจดทะเบียนจำนองที่ดิน ต้องจ่ายเท่าไร?

ค่าจดทะเบียนจำนองตามอัตราของกรมที่ดิน คือ ร้อยละ 1 ของวงเงินจำนอง แต่สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท คิดจากวงเงินที่จดทะเบียน ไม่ใช่ราคาประเมินที่ดิน ส่วนใครเป็นผู้จ่าย ขึ้นอยู่กับข้อตกลงของคู่สัญญา

วงเงินจำนอง (ตัวอย่าง)ค่าจดทะเบียนจำนอง ร้อยละ 1
500,000 บาท5,000 บาท
1,000,000 บาท10,000 บาท
5,000,000 บาท50,000 บาท
30,000,000 บาท200,000 บาท (เต็มเพดาน)

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างการคำนวณเท่านั้น อาจมีค่าคำขอและค่าใช้จ่ายเล็กน้อยอื่นตามที่สำนักงานที่ดินเรียกเก็บ อ่านรายละเอียดเพิ่มได้ที่ ค่าจดจำนองกับกรมที่ดิน

ดอกเบี้ยจำนองกับเอกชน คิดได้สูงสุดเท่าไร?

ผู้ให้กู้ที่เป็นบุคคลหรือบริษัทเอกชนทั่วไป คิดดอกเบี้ยได้ ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 654 ถ้าสัญญากำหนดสูงกว่านั้น กฎหมายให้ลดลงมาเป็นร้อยละ 15 ต่อปี และผู้ที่เรียกดอกเบี้ยเกินอัตราอาจมีความผิดตามพระราชบัญญัติห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560

ธนาคารและสถาบันการเงินไม่อยู่ใต้เพดานนี้ เพราะมีกฎหมายเฉพาะ คือพระราชบัญญัติดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมของสถาบันการเงิน พ.ศ. 2523 ดังนั้นก่อนเซ็นสัญญากับเอกชน ให้ตรวจว่าดอกเบี้ยรวมค่าธรรมเนียมแฝงไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี

ข้อควรระวังและความเสี่ยง

1. ระวังอัตราดอกเบี้ย

แม้การจำนองที่ดินจะมีอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่า แต่หากคุณไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามสัญญา อาจมีความเสียหายหรือค่าปรับเพิ่มเติมได้

2. ความเสี่ยงของการถูกยึดทรัพย์

หากคุณไม่สามารถชำระหนี้ตามกำหนดได้ ผู้รับจำนองมีสิทธิ์ฟ้องบังคับจำนองต่อศาล เพื่อยึดและขายทอดตลาดที่ดินของคุณ ดังนั้นควรวางแผนการชำระหนี้ให้ดี

ตามมาตรา 728 ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระหนี้ภายในเวลาไม่น้อยกว่า 60 วันก่อนฟ้อง และข้อตกลงล่วงหน้าว่าถ้าไม่ชำระหนี้ให้ที่ดินตกเป็นของผู้รับจำนองทันที ไม่สมบูรณ์ตามมาตรา 711 นี่คือความต่างสำคัญจากขายฝาก

3. เงื่อนไขการจำนอง

การจำนองที่ดินมีเงื่อนไขที่ชัดเจนเกี่ยวกับการชำระหนี้และดอกเบี้ย ควรทำความเข้าใจและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนทำการจำนอง

ข้อควรระวัง: โดยหลักตามมาตรา 733 หากขายทอดตลาดแล้วได้เงินไม่พอชำระหนี้ ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดในส่วนที่ขาด แต่สัญญาบางฉบับอาจมีข้อตกลงให้รับผิดส่วนที่ขาดเพิ่ม ควรอ่านข้อนี้ให้ดี หรือปรึกษาทนายความก่อนลงนาม

ตารางเปรียบเทียบการจำนองที่ดินกับการขายฝากที่ดิน

ความแตกต่างระหว่างการจำนองที่ดินกับการขายฝาก

รายการจำนองขายฝาก
กรรมสิทธิ์ในทรัพย์เจ้าของยังถือกรรมสิทธิ์โอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อฝาก และได้คืนเมื่อไถ่ถอนตามกำหนด
ระยะเวลาตามสัญญาเงินกู้ไม่เกิน 10 ปีสำหรับอสังหาริมทรัพย์ ขยายเวลาไถ่ได้
ดอกเบี้ยกับเอกชนไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปีไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี
ค่าจดทะเบียนร้อยละ 1 ของวงเงิน สูงสุด 200,000 บาทร้อยละ 2 ของราคาประเมิน และอาจมีภาษีเพิ่ม
เมื่อผิดนัดชำระผู้รับจำนองต้องบอกกล่าวและฟ้องศาลก่อนบังคับจำนองไม่ไถ่ถอนภายในกำหนด ทรัพย์ตกเป็นของผู้ซื้อฝากโดยไม่ต้องฟ้องศาล
เหมาะกับใครคนที่ยังอยากถือทรัพย์ไว้แต่ต้องการเงินทุนคนที่ต้องการเงินด่วนและมั่นใจว่าสามารถไถ่ถอนได้ตามสัญญา

โดยทั่วไป หากต้องการคงสิทธิ์ในที่ดินไว้ การจำนองจะเหมาะกว่า แต่หากต้องการเงินด่วนและมั่นใจว่าจะไถ่ถอนทันเวลา การขายฝากก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ควรพิจารณา

จำนองที่ดินกับ ขายฝาก-จำนอง.com จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินทุกสัญญา

ขายฝาก-จำนอง.com ให้บริการรับจำนองและรับขายฝากที่ดิน บ้าน คอนโด และอาคารพาณิชย์ ทุกสัญญาจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินอย่างถูกต้อง คิดดอกเบี้ยไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปีตามที่กฎหมายกำหนด และแจ้งค่าใช้จ่ายทั้งหมดให้ทราบก่อนวันนัดจดทะเบียน

ทีมงานช่วยประเมินวงเงินเบื้องต้นจากราคาประเมินและสภาพทรัพย์ พร้อมอธิบายว่าคุณเหมาะกับจำนองหรือขายฝาก วงเงินและการอนุมัติขึ้นอยู่กับทรัพย์แต่ละแปลง เราจึงไม่สัญญาตัวเลขก่อนตรวจทรัพย์จริง

โทร : 061-895-4469
Line OA : https://tinyurl.com/webconsign
(@kaifakcoachtae)
Website : ขายฝาก-จำนอง.com

ข้อมูลอ้างอิง

  1. ค่าธรรมเนียม ภาษี และอากร. กรมที่ดิน. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.dol.go.th/dol-services/public-service-manual/land-registration/fees-taxes-duties/
  2. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะ 12 จำนอง หมวด 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป (มาตรา 702-714/1). สถาบันนิติธรรมาลัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode/104
  3. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมวด 4 การบังคับจำนอง (มาตรา 728-735). สถาบันนิติธรรมาลัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode/107
  4. พระราชบัญญัติดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมของสถาบันการเงิน พ.ศ. 2523. ธนาคารแห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 จาก https://www.bot.or.th/th/laws-and-rules/bot-takes-responsibilities-and-other-relevant-laws-and-regulations/law15.html

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการจำนองที่ดิน (FAQs)

Q: จำนองที่ดินกับบริษัทเอกชนถูกกฎหมายไหม?

A: ถูกกฎหมาย หากทำสัญญาเป็นหนังสือและจดทะเบียนจำนองที่สำนักงานที่ดิน ตามมาตรา 714 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และคิดดอกเบี้ยไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี ควรหลีกเลี่ยงการทำสัญญากันเองโดยไม่จดทะเบียน หรือการฝากโฉนดไว้กับผู้ให้กู้โดยไม่มีการจดจำนอง

Q: ที่ดินที่จำนองอยู่ นำไปจำนองเพิ่มได้ไหม?

A: ได้ มาตรา 712 อนุญาตให้นำทรัพย์ที่จำนองไว้แล้วไปจำนองกับผู้รับจำนองอีกรายได้ แต่ผู้รับจำนองรายแรกจะได้รับชำระหนี้ก่อนตามลำดับวันเวลาที่จดทะเบียน ในทางปฏิบัติ ผู้ให้กู้หลายรายจึงอาจไม่รับจำนองลำดับที่สอง หรือให้วงเงินน้อยกว่าปกติ

Q: ถ้าผิดนัดชำระหนี้จำนอง ที่ดินจะถูกยึดทันทีไหม?

A: ไม่ถูกยึดทันที ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวให้ชำระหนี้ภายในเวลาไม่น้อยกว่า 60 วัน หากยังไม่ชำระ จึงฟ้องศาลเพื่อขอให้ยึดและขายทอดตลาด ช่วงนี้คุณยังเจรจาปรับโครงสร้างหนี้หรือหาทางไถ่ถอนได้ จึงควรติดต่อผู้รับจำนองตั้งแต่เริ่มมีปัญหา

Real Estate Finance Content Specialist

Benz Kittitat

ให้ความสนใจ และติดตามข้อมูลด้านการขายฝาก จำนองที่ดิน การลงทุนอสังหาริมทรัพย์ โดยเฉพาะการใช้ทรัพย์สินเป็นหลักประกันเพื่อเข้าถึงแหล่งเงินทุน รวมถึงแนวทางแก้ไขปัญหาหนี้สิน และการรักษาทรัพย์สิน มุ่งเน้นการถ่ายทอดเรื่องการเงิน และอสังหาริมทรัพย์ให้เข้าใจง่าย เพื่อช่วยให้ผู้อ่านมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม

ข่าวสารความรู้อื่นๆ

ยืนยันความถูกต้องของข้อมูล

ชื่อ-นามสกุล: -

เบอร์โทรศัพท์: -

ประเภททรัพย์: -

จังหวัด: -